تحقيق اثربخشي درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش باورهاي غيرمنطقي زنان متأهل

پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود

پرداخت و دانلود

 تحقيق اثربخشي درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش باورهاي غيرمنطقي زنان متأهل

فهرست مطالب

بيان مسئله ۹
اهميت و ضرورت تحقيق ۱۱
فرضيه يا سوالات تحقيق ۱۳
اهداف تحقيق ۱۴
تعريف مفاهيم و واژه‌هاي تحقيق ۱۵
تعريف تحليل رفتار متقابل ۱۵
تعريف مفهومي باورهاي غيرمنطقي ۱۷
تعاريف عملياتي ۱۷
مقدمه ۱۹
نظريه‌ي عقلاني- عاطفي ۲۲
ريشه‌ي باورهاي غيرمنطقي ۲۴
باورهاي منطقي و غيرمنطقي ۲۶
ويژگي‌هاي باور منطقي ۲۸
ويژگي‌هاي باور غيرمنطقي ۲۸
انواع باورهاي غيرمنطقي ۲۹
زوج‌هاي چهارگانهه باورها ۳۰
تحمل بالاي ناكاميدر مقابل تحمل پايين ناكامي ۳۳
انواع باورهاي غيرمنطقي در نظريه اليس كه در آزمون باورهاي غيرمنطقي جونز و IBT وجود دارد. ۳۴
باور غيرمنطقي انتظار بيش از حد از خود ۳۵
باور غيرمنطقي تمايل به سرزنش كردن ۳۷
باورغيرمنطقي واكنش به ناكامي ۳۷
باورهاي غيرمنطقي بي‌مسئوليتي عاطفي ۳۹
باور غيرمنطقي نگراني زياد توام با اضطراب ۳۹
باور غيرمنطقي اجتناب از مشكلات ۴۰
باور غيرمنطقي وابستگي به ديگران ۴۱
باور غيرمنطقي درماندگي نسبت به تغيير ۴۲
باور غيرمنطقي كمال‌گرايي ۴۲
نظريه تحليل رفتار متقابل ۴۳
نظريه شخصيت برن ۴۶
تحليل كنشي حالات نفساني ۴۹
كاركردهاي حالت «كودك»: كودك مطيع و سازگار و كودك طبيعي ۴۹
كاركردهاي مثبت و منفي «كودك طبيعي» ۵۳
كاركردهاي حالت خود «والد»: «والد كنترل‌كننده و مستبد» و «والدين مهربان و پرورش‌دهنده» ۵۳
بخش‌هاي مثبت و منفي «والد كنترل‌كننده و مستبد» ۵۴
بخش‌هاي مثبت و منفي «والد مهربان و پرورش‌دهنده» ۵۵
هدف كلي تحليل رفتار متقابل (TA) 55
آسيب‌شناسي رواني ۵۶
۱- آسيب‌شناسي ساختاري ۵۶
۳- آسيب‌شناسي كاركردي ۵۹
انواع تبادل ۶۱
تشخيص حالات نفساني ۶۶
مسدود كردن و پس‌راندن والد ۶۷
نمودار حالات نفساني ۶۸
تئوري تماس اجتماعي ۷۳
نوازش‌هاي مثبت و منفي ۷۵
نمودار نوازش ۷۷
نوازش‌هاي شرطي ۷۸
نوازش در مقابل سرزنش ۷۹
سازمان‌دهي وقت ۸۰
۱- كناره‌گيري ۸۰
مناسك «اداي تشريفات» ۸۱
سرگرمي‌ها ۸۱
فعاليت‌ها ۸۲
بازيها و باجگيري‌ها ۸۳
مثلث نمايش كارپمن ۹۰
صميميت ۹۲
پيش‌نويس زندگي يا نمايشنامه و ريشه‌هاي آن ۹۳
پيش‌نويس زندگي برنده، بازنده و غير برنده ۹۵
تحليل نمايشنامه زندگي ۹۷
نمودار نمايشنامه زندگي ۹۸
نمايشنامه كوچك ۱۰۰
وضعيت‌هاي زندگي ۱۰۱
اهداف تغيير در تحليل رفتار متقابل ۱۰۶
درمان باورهاي غيرمنطقي مبتني بر تحليل رفتار متقابل ۱۰۶
دامنه كاربرد تحليل تبادلي ۱۱۲
تحقيقات داخلي و خارجي در رابطه با باورهاي غيرمنطقي ۱۱۵
تحقيقات داخلي و خارجي در زمينه روش تحليل رفتار متقابل اريك برن يا مولفه‌هاي آن ۱۲۰
جامعه‌ آماري ۱۲۶
نمونه و روش نمونهگيري ۱۲۶
روش گردآوري اطلاعات ۱۲۶
نوع روش تحقيق ۱۲۶
توصيف مقياس ۱۲۶
پرسشنامه تفكرات غيرمنطقي جونز (Jones) 126
مقياس توقع تأييد از ديگران (DA) 127
2- باور غيرمنطقي انتظارات بيش از حد از خود ۱۲۷
۳- مقياس سرزنش كردن خود (BP) 128
4- مقياس واكنش يا درماندگي يا ناكامي (FR) 128
5- مقياس بي‌مسئوليتي هيجاني (EI) 128
6- مقياس توجه مضطربانه ۱۲۹
۷- مقياس اجتناب از مشكل (DA) 129
8- مقياس وابستگي ۱۲۹
۹- مقياس درماندگي براي تغيير (HC) 130
10- مقياس كمال گرايي (P) 130
نمره‌گذاري پرسشنامه جونز ۱۳۰
پايايي و روايي پرسشنامه جونز ۱۳۱
منابع ۱۳۳

منابع

۱- جورج، ريكي ال و كريستياني، ترزاس (۱۳۷۴). روانشناسي مشاوره. مترجمين، رضا فلاحي و محسن حاجي‌لو. تهران: انتشارات رشد.

۲- فيروز بخت، مهراد. (۱۳۸۳). اليس- پنجاه سال رفتار درماني عقلاني هيجاني، تهران: نشر دانژه.

۳- پروچاسكا، جيمزلو و نوركراس، جان سي (۱۳۸۱). نظريه‌هاي روان درماني. مترجم، يحيي سيد محمدي. تهران: انتشارات رشد.

۴- رحيميان، حوريه بانو (۱۳۷۷). نظريه‌ها و روش‌هاي مشاوره و روان‌درماني. تهران: انتشارات مهرداد.

۵- اليس، البرت و جيمز نال، ويليام (۱۳۸۶). روانشناسي اهمالكاري غلبه بر تعلل ورزيدن، ترجمه، محمد علي فرجاد. تهران: انتشارات رشد.

۶- اليس، البرت (۱۳۸۶). هيچ چيز نمي‌تواند ناراحتم كند آره هيچ چيز. مترجمين مهرداد فيروز بخت و وحيده عرفاني. تهران: انتشارات خدمات فرهنگي رسا.

۷- مهري‌نژاد، سيد ابوالقاسم (۱۳۷۳). بررسي رابطه بين اضطراب و افكار غيرمنطقي. پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشگاه فردوسي مشهد.

۸- شارف، ريچارد اس (۱۳۸۱). نظريه‌هاي روان‌ درماني و مشاوره. مترجم، مهرداد فيروز بخت. تهران: انتشارات رسا.

۹- درايدن، ويندي و يانكورا، جوزف (۱۳۸۰). مشاوره عقلاني- هيجاني- رفتاري. مترجمين، مظاهر رضاعي و نوشيروان خضري مقدم. تهران: انتشارات ارجمند.

۱۰- كلانتري خانداني، صديقه (۱۳۷۹). بررسي ارتباط بين باورهاي غيرمنطقي و تفاهم زناشويي در زنان دانشجوي رشته علوم انساني دانشگاه تهران. پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشگاه الزهرا.

۱۱- استادي، رضا (۱۳۷۴). بررسي رابطه بين باورهاي غيرمنطقي و عزت نفس در دانش‌آموزان پايه چهارم دبيرستان شهر تهران. پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه  علامه طباطبائي.

۱۲- صولتي، سيد كمال (۱۳۷۴). مقايسه ميزان باورهاي غيرمنطقي در اقدام كنندگان به خودكشي (به روش خودسوزي) با افراد بهنجار، پايان‌نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۱۳- كرمي، حسن (۱۳۸۱). بررسي ميزان باورهاي غيرمنطقي افت تحصيلي و اميد به آينده در دانشجويان دانشگاه لرستان، پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۱۴- اميني خوئي، ناصر (۱۳۷۷). بررسي و مقايسه منبع كنترل، شيوه‌هاي مقابله‌اي و باورهاي غيرمنطقي افراد ۴۰-۲۰ سال معتاد و عادي استان بوشهر و ارائه راهبردهايي جهت بازپروري معتادان، پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشگاه علامه طباطبائي تهران.

۱۵- صادقي فر، مريم (۱۳۷۵). بررسي و مقايسه باورهاي غيرمنطقي در زنان مراجعه كننده به دادگاه‌هاي عمومي و زنان عادي. پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۱۶- محمدي، رحمه ا…، (۱۳۷۶). بررسي رابطه باورهاي غيرمنطقي و نگرش نسبت به آينده با وضعيت تحصيلي (مشروط شدن، افت تحصيلي و پيشرفت تحصيلي) در دانشجويان مقطع كارشناسي دانشگاه لرستان. پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۱۷- تختي، معصومه( ۱۳۸۰)، بررسي و مقايسه باورهاي غيرمنطقي و رضامندي زناشويي زوجين شاغل با سطح تحصيلي ديپلم و زير ديپلم، ليسانس و بالاتر، پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۱۸- شفيع‌آبادي، عبدالله (۱۳۷۷). مجموعه مقالات دومين سمينار راهنمايي و مشاوره. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي.

۱۹-  تركان، هاجر (۱۳۸۵). بررسي اثربخشي گروه درماني به شيوه تحليل تبادلي بر رضايت زناشويي زوجين شهر اصفهان. پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشكده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه اصفهان.

۲۰- دانش، علي (۱۳۸۵). تأثير روش محاوره‌اي در سازگاري زناشويي زوج‌هاي ناسازگار، چكيده دومين مقالات كنگره سراسري آسيب‌شناسي خانواده در ايران، تهران: دانشگاه شهيد بهشتي.

۲۱- محمدي، شاهرخ (۱۳۸۴). مشاوره گروهي با تأكيد بر رويكرد تحليل ارتباط محاوره‌اي بر اضطراب دانش آموزان دبيرستان‌هاي پسرانه سنندج، پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۲۲- خياوي، سيامك (۱۳۷۶). بررسي تاثير مشاوره گروهي با تاكيد بر رويكرد تحليل ارتباط محاوره‌اي در كاهش اضطراب دانش‌آموزان دبيرستان‌هاي مشكين شهر. پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشكده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه تربيت معلم كرج.

۲۳- مومني، مريم (۱۳۸۶). اثربخشي درمان گروهي مادران با رويكرد تحليل ارتباط محاوره‌اي برن بر بهبود رابطه ولي فرزندي دانش‌آموزان دختر متوسطه شهر تهران. پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه علوم و تحقيقات.

۲۴- عزيزي، پريسا (۱۳۸۶). اثربخشي درمان گروهي زنان با رويكرد تحليل ارتباط محاوره‌اي برن بر تعارضات زناشويي، پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشكده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه علوم و تحقيقات.

۲۵- تاد، جوديت و بوهارت، آرتورسي (۱۳۷۹). اصول روان‌شناسي باليني و مشاوره. ترجمه مهرداد فيروزبخت. تهران: موسسه خدمات فرهنگي رسا.

۲۶- حاجي عليان، زرينه (۱۳۸۵). رابطه بين ميزان سازگاري زناشويي با ويژگي‌هاي شخصيتي (درون گرايي- برون گرايي) و شيوه همسرگزيني در بين زنان شاغل در سازمان آموزش و پرورش شهر تهران. پايان نامه كارشناسي ارشد. دانشكده روان‌شناسي و علوم تربيتي دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۲۷- شفيع‌آبادي، عبدالله و ناصري، غلام رضا (۱۳۸۰)، نظريه‌هاي مشاوره و روان‌درماني، تهران: مركز نشر دانشگاهي.

۲۸- شيلينگ، (۱۳۸۴). نظريه‌هاي مشاوره ديدگاه‌هاي مشاوره. ترجمه خديجه آرين، تهران: انتشارات اطلاعات.

۲۹- ساعتچي، محمود. (۱۳۷۴). مشاوره و روان درماني (نظريه‌ها و راهبردها). تهران: انتشارات ويرايش.

۳۰-         ترجمه تبريزي

۳۱- جيمز، موريل و ساوري، لوييس. (۱۳۸۲). خويشتن جديد، ترجمه بهمن دادگستر. تهران: انتشارات روشندلان.

۳۲- جونز، ون و استوارت، يان. (۱۳۷۶). تحليل رفتار متقابل؛ ترجمه بهمن دادگستر. تهران: انتشارات دايره. (تاريخ انتشار به زبان اصلي، ۱۹۴۰).

۳۳- هريس، تامس آ. (۱۳۸۴). وضعيت آخر، ترجمه اسماعيل فصيح. تهران: نشر زرياب، (تاريخ انتشار به زبان اصلي: ۱۹۷۳).

۳۴- جيمز، موريل، جنگوارد، دوروتي. (۱۳۸۴). براي موفقيت و خوشبختي آفريده شده‌ايم، ترجمه حسن قاسم زاده، تهران: انتشارات آسيا.

۳۵- پروچكا، جيمز او نوكراس، جان. سي. (۱۳۸۳). نظريه‌هاي روان درماني، ترجمه يحيي سيد محمدي. تهران: انتشارات رشد، (تاريخ انتشار به زبان اصلي، ۱۹۹۹).

۳۶- برن، اريك. (۱۳۷۳). تحليل رفتار متقابل، ترجمه اسماعيل فصيح. تهران: نشر فاخته (تاريخ انتشار به زبان اصلي: ۱۹۶۱).

۳۷- وولمز، استانلي و بروان، مايكل و هيوج، كريستين. (۱۳۸۴). درك رفتارهاي انسان (خلاصه‌اي جامع از تحليل مبادلات). ترجمه پروين عظميي (قاسم‌زاده). تهران: انتشارات دنياي نو

۳۸- هريس، امي ب و هريس، تامس آ. (۱۳۶۸). ماندن در وضعيت آخر، ترجمه اسماعيل فصيح، تهران: نشر نو (تاريخ انتشار به زبان اصلي: ۱۹۸۵).

۳۹- يحيي آبادي، هوشنگ (۱۳۸۴). تو خوب هستي (دريچه‌اي رو به زندگي همراه با تحليل رفتار متقابل). اصفهان: انتشارات نقش نگين.

۴۰- برن، اريك. (۱۳۷۰). بعد از سلام چه مي‌گوييد، ترجمه مهدي قراچه داغي، تهران: نشر فاخته

۴۱- فيروزبخت، مهرداد. (۱۳۸۴). اريك برن: بنيانگذار تحليل رفتار متقابل. تهران: نشر دايره.

۴۲- منينگر، جات. (۱۳۸۳). موفقيت با تحليل رفتار متقابل، ترجمه مهرداد فيروزبخت. تهران: انتشارات رسا.

۴۳- سياسي، علي‌اكبر. (۱۳۷۹). نظريه‌هاي شخصيت. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

۴۴- بك، تي، آرون. (۱۳۶۹). شناخت درماني و اختلالات عاطفي، ترجمه مهدي قراچه‌داغي، تهران: نشر ويس.

۴۵- فرح‌بخش، كيومرث. (۱۳۸۴). مقايسه ميزان اثربخشي فنون زوج درماني نظريه اليس و گلاس و تركيبي از آن دو در كاهش تعارضات زناشويي. پايان نامه دكتري دانشگاه علامه طباطبايي تهران.

۴۶- شريفي، حسن پاشا و شريفي، نسترن (۱۳۸۰). روشهاي تحقيق در علوم رفتاري. تهران: انتشارات سخن.

۴۷- هي، جولي. (۱۳۸۰). روانشناسي موفقيت در محيط كار، ترجمه مينو پرنياني. تهران: انتشارات رشد.

۴۸- سوداني، م. (۱۳۷۵). مقايسه اثر روش ‌هاي مشاوره فردي و گروهي با تاكيد بر روش عقلاني- عاطفي در كاهش باورهاي غيرمنطقي دانشجويان پسر مجرد در رشته‌هاي دبيري علوم پايه سنين ۱۸-۲۴ سال دانشگاه شهيد چمران سال تحصيلي ۷۵-۷۴٫ پايان نامه كارشناسي ارشد مشاوره، دانشگاه تربيت معلم تهران.

۴۹-گودرزي، حسينيه. (۱۳۸۴). هنجاريابي مقياس نگرش‌هاي ناكارآمد DAS-A و بررسي ساختار عاملي آن در ميان دانشجويان دانشگاههاي تهران، پايان‌نامه كارشناسي دانشگاه علامه طباطبايي.

۵۰- گلدنبرگ، ايرنه و گلدنبرگ، هربرت. (۱۳۸۵). خانواده درماني، ترجمه حميدرضا حسين شاهي برواتي و سيامك نقشبندي و الهام ارجمند. تهران: انتشارات روان.

۵۱- كوري، جرالد. (۱۳۸۶). مورد پژوهي در مشاوره و روان درماني، ترجمه عبدالله شفيع‌آبادي و بي‌تا حسيني. تهران: انتشارات جنگل.

۵۲- بنسون، هربرت و استوارت، اللين. (۱۳۷۶). حال خوش، ترجمه مهدي قراچه‌داغي. تهران: نشر نگاه.

۵۳- تونند، آني. (۱۳۸۶). چگونه به قاطعيت برسيم، ترجمه مصطفي تبريزي و سپيده قياس‌وند. تهران:  انتشارات فراروان

۵۴- ليندن فيلد، گيلد. (۱۳۸۷). اعتماد به نفس برتر، ترجمه حميد اصغري پور و نگار اصغري پور. تهران: انتشارات جوانه رشد.

1. Beck, Judith.s (1995). Cognitive therapy basics and beyond. The Guilford press New York, London’s

2-Ellis, Albert & Johan F. Mcincerncey, Rational emotion therapy with alcoholics & substance abusers (1973)

3- Ellis, Albert & Mc Inerney, John F & Gruseppe, Raymond.D & geager, Raymond. J (1988). Rational – Emotive therapy with alcoholic and substance abusers- pergamonpress.

4- Hagga, David A.F. & Davison, Gerald C.(1989). Slow progress in cognitive theory and research. Vol. 13, No.5 , pp.493-508.

5- Nelson- Jones, Richard (2001). Theory and practice of counseling and therapy. SAQE publication Ltd London.

6- Ellis, A, & Harper, R.A. (1997). Agaide to rational living. Engle wood, CA: prentice Hall.

7- Day, Liza & Maltby, John (2003). Belief in bood luck and psychological well-Being: the Mediating Role of optimism and irrational beliefs. The Journal of psychology, 137 (1) 99-110.

8- Denoff, Martin.S (1991). Irrational beliefs, Situational attributions and the coping responses of adolescent runaways. Journal of Rational- Emotive & Cognitive Behavior Therapy. Vol; (2), 113-135.

9-  Haring Michelle , Hewitt, Paul. L & Fleet, Gordon, F (2003).Perfectionism, Coping and quality of intimate relationship. Journal of Marriage and Family. Vol. 65(1), p 143.

10- Jensen, A (1983). Nathalic sarraute’s “Families”. A transactional approach, the Florida state university, 189 pages: AAT 8404723

11- Judith, E (1990). Use of the transactional analysis ago state concept to measure client change in psychotherapy. Ph. D, Utah state university, 72 pages, AAT 9120573

12- Forman, B.D (1988). Assessing perceived patterns of behavior exchange in relationship. Journal clinical psychology, 44 , 6, 972-981.

13- clayton, S.H. & Dunber, R.L.M (1977). Transactional analysis in an alcohol safety program. Social work, 22.3.209-213.

14- Kathleen, M. (1985). A transactional analysis of parenting in disadvantaged families, North western university.

15- Gongjian, B. (2000). A transactional analysis of knowledge acquisition in international transfer. China university of southern California, 341 , pages.

16- Gerard A. F. (1997). The structure of work- related stress and coping among on cology nurses on high-stress units: A transactional analysis, state university of new York at Buffalo.

17- Ault, M. (2006). A study of the concept of injunctions as defined and described in transactional analysis theory, Fielding Bran date Institute university of southern California.

18- Gary, M. (2006). Using transactional analysis Education to prevent conflict escalation and violence, in capella university.

19- Woods. P, J. (1993). Irrationality, profiles for and Anxiety Journal of Rational-Emotive therapy, vol3, No.2.

20- Clayton, M. (2007), Super Models Journal, (ABI) Inform Global 59. Dani’s. Burns, N. (2004). Woffon School Mechanical and manufacturing Engineering, Laugh borough university, Leicester shire, uk.

21-Yeadon, Joan, (2007). Proprietor of credit control consultancy, explains how the techniques of transactional analysis can be applies to (reedit management, Journal clinical psychology

22- Wilson. Carol. (2008). Tools of the trade, Journal clinical psychology,

23- Form an, B, D. (1988). Assessing perceived patterns of behavior exchange in relationships. Jornar  clinical psychology, 44, b, 972-981.

24- Sadock, B.y;g sadock, V.A. (2005). Comprehensive texook of psychiatry. Phitadciphia: Lippincott wilams & wilkins

25- Zuraski & Smit T.W. (1987). Assessing irrational beliefs and emotional distress, Ecidence and implication of limited validity. Journal of counseling ps.y chodoty. No.34.

26-  Gerne. E. (1966). Transactional and analysis in psychotherapy (New York: crove Press)

مقدمه

عصر حاضر دوران روابط پيچيده انساني است كه در آن تمام پديده‌هاي مربوط به كنش‌ها و واكنش‌ها در مسير فشارزاي خاص خود در جريان است. اين روابط پرپيچ و خم و در هم آميخته اگر در روندهاي علمي خود قرار نگيرند مشكلات بسياري بوجود مي‌آورند كه تنها اين مشكلات اثرات مخربي بر خود شخص دارد بلكه اثرات مهلكي بر سازمان‌ها، نهادها، خانواده‌ها، مدارس و موسسات خواهد داشت (جونز و استوارت، ترجمه دادگستر، ۱۳۸۴).

تحليل تبادلي نظريه‌اي است مربوط به شخصيت و اقدام اجتماعي، و روشي باليني در زمينه روان‌درماني است كه مبتني بر تحليل همه‌ي تبادل‌هاي ميان دو يا چند شخص بر اساس حالات به طور مشخص تعريف‌شدۀ ‌من در در تعداد محدود مي‌باشد (ّرن، ترجمه قراچه‌داغي، ۱۳۷۰). تحليل رفتار متقابل همچنين نظريه‌اي براي ارتباطات فراهم مي‌آورد، كه مي‌تواند براي تجزيه و تحليل سازمان‌ها و مديريت نيز بكار رود (جونز و استوارت، ترجمه دادگستر، ۱۳۸۴).

پيشگامان تحليل رفتار متقابل «ضبط شده‌هاي» مردم را تقسيم‌بندي كرده‌اند. با مشاهده‌ي طرز استفاده‌ها از اين ضبط شده‌ها، زبان ساده و جديدي براي توصيف آنها ابداع كرده‌اند. به نظر اين متخصصان، شخصيت ما از سه بخش مجزا تشكيل شده است و اين سه بخش كل رفتارهاي ما را پوشش مي‌دهند. اين سه بخش يا سه حالت ايگويي، طبق اصطلاحات تحليل رفتار متقابل، والد، بالغ كودك هستند (منينگر، ترجمه فيروزبخت، ۱۳۸۳).

اكثر ما رابطه‌هاي پرتشويش و ناراحت‌كننده‌اي با ديگران داريم در حاليكه مي‌دانيم اين روابط مي‌تواند بهتر از اينها باشد، چيزي در درون ماست كه واقعاً مي‌خواهد با مردم و مشكلاتي كه ما را آزرده مي‌كند، آشتي كند. براي ايجاد روابط مثبت بايد نخست به خودمان بپردازيم. عقايد، باورها و تجارب ما مستقيماً با افكاري كه در ذهن‌مان داريم، بستگي دارد. در نتيجه براي آنكه روابطمان را بهبود بخشيم ابتدا بايد از ويژگي‌ها، عقايد، تفكرات و باورهاي خود آگاهي و شناخت پيدا كنيم (سياسي، ۱۳۷۹).

هر گاه عقايد فرد، به بايدهاي خشك و انعطاف‌ناپذير تبديل شوند، بطور قطع وي را به افسردگي شديد، تهديد خود و حالات شديد روان نژندانه دچار خواهند كرد. لذا باورهايي كه به آنها اشاره كرديم، تا زماني كه با «اجبار» توأم نباشند به خودي خود بيماري‌زا نيستند و احساس اضطراب و نگراني هم كه در نتيجه داشتن آنها ايجاد مي‌شود در واقع احساسات ناكامي و اضطراب، از نوع مثبت آن هستند (كوري، شفيع‌آبادي و حسيني، ۱۳۸۶).

فرد ايده‌آل و باثبات كسي است كه بر حسب شرايط خاص به راحتي از يك حالت خود به حالت ديگر آن جابه جا شود. آدم با ثبات از نظر بالغ، آدمي واقع‌بين، منطقي و مسئول است و از بازي‌هايي كه براي انداختن مسئوليت و مشكلات زندگي به دوش ديگري ترتيب يافته‌اند، پرهيز مي‌كند. فرد باثبات از نظر والد، فردي دلسوز و با فرهنگ است كه سنت‌هاي با ارزش گذشته را حفظ مي‌كند. فرد باثبات از نظر كودك، خودانگيخته، شاد و شوخ‌طبع است (پروچيكا، ترجمه سيدمحمدي، ۱۳۸۶).

هر كس مي‌تواند فنون تحليل رفتار متقابل را بياموزد و از آنها استفاده كند. مردم با آموختن اين فنون‌، گويي بينش جادويي پيدا مي‌كنند. آنها به قلب مشكلات مي‌زنند و با يكي دو عبارت ساده مشكلات پيچيده خود را حل مي‌كنند (منينگر، ترجمه فيروزبخت، ۱۳۸۳). هدف نهايي تحليل رفتار متقابل رسيدن به خود مختاري از طرح آگاهي، سلامت فكر و خودانگيختگي مي‌باشد (آرين، ۱۳۷۲).

- بيان مسئله

نظام باورها، نقش اساسي در احساس و رفتار آدمي دارند. باورهاي منطقي، منجر به رضايت از زندگي و سلامت روان مي‌شوند. باورهاي غيرمنطقي اختلال روان و نارضايتي از زندگي را در پي دارند. نظريه عقلايي، هيجاني، افسردگي را ناشي از نظام باورهاي غيرمنطقي افراد مي‌دارد و از اصطلاح باورهاي غيرمنطقي به عنوان شيوه انتخابي براي مقابله با افسردگي ياد مي‌كند (بك، ۱۹۷۶، ترجمه قراچه‌داغي، ۱۳۶۹).

انسان موجودي است عقلاني و در عين حال غيرعقلاني. تفكر غيرمنطقي انسان از يادگيري‌هاي غير منطقي اوليه‌اش ريشه مي‌گيرد، زيرا از لحاظ بيولوژيكي آمادگي پذيرش آن را دارد و اين طرز تفكر به طور خاص از پدر و مادر، مربيان و جامعه به او منتقل مي‌شود. اضطراب و اختلالات عاطفي انسان نيز ناشي از اين طرز تفكر يا باورهاي غيرمنطقي است. بنابراين تا هنگامي كه تفكرات غيرمنطقي وجود دارد، هيجانات شديد و رفتارهاي غيرمنطقي نيز وجود خواهد داشت ورهايي از اضطراب و اختلالات، مستلزم آگاهي انسان از خصوصيات فكري يا باورهاي غيرمنطقي و منطقي است (شفيع‌آبادي، ۱۳۸۰).

اليس معتقد است كه توسل به باورهاي غيرمنطقي به اضطراب و ناراحتي رواني منجر مي‌شود. وقتي‌كه فرد به چنين عقايدي متوسل مي‌شود، در نگرش و برداشت‌هاي خوش شديداً بر اجبار، الزام و وظيفه تاكيد دارد و خود را بي‌نهايت به واقع امر خاص مقيد و پايبند مي‌كند. بنابراين اگر فرد خود را از اين قيدها برهاند، به احتمال قوي در جهت سلامت و رشد شخصيت حركت خواهد كرد (شفيع‌آبادي، ۱۳۷۵).

طبق نظر اليس علت اصلي ناراحتي‌هاي احساسي، ناشي از طرز تفسيري است كه از جهان داريم. نقطه‌نظرهاي غيرمنطقي، منجر به افكار منفي و اتوماتيك عليه خود مي‌شوند. و در نتيجه روي رفتار اثر نامطلوب گذاشته، توانايي ما را در كنار آمدن با مسئله دشوار مي‌سازد (بنسون و استوارت[۱]، ترجمه قراچه‌داغي، ۱۳۷۶).

اگر فردي ديدگاه‌هاي بسيار انعطاف‌پذير و كمال‌گرايانه نسبت به دنيا داشته باشد و با موقعيتي مواجه شود كه با ديدگاه او متضاد باشد؛ احتمالاً در مقابله با فشارزاها به راهبردهاي ناسازگاري مثل اجتناب و انكار متوسل خواهد شد. علاوه بر اين فرد ممكن است راهبردهاي جبراني را به كار گيرد كه غيرمنطقي و غيرواقع‌گرايانه بوده و تلاش او در مقابله با عامل فشارزا به شكست بيانجامد (گودرزي، ۱۳۸۴).

همچنين فردي كه تابع افكار غيرمنطقي و غيرعقلايي باشند، با عواقب غيرمنطقي و غيرتصادفي مواجه خواهد شد. در چنين حالتي فرد دچار احساس اضطراب، نگراني، افسردگي و يا ديگر انواع احساسات منفي خواهد شد (شفيع‌آبادي، ۱۳۸۰).

در رويكرد تحليل رفتار متقابل چهار موضوع زندگي را مطرح كرده است كه بر تفكر منطقي و احساس‌ها، اعمال و روابط او با ديگران موثر است. اين چهار موضوع عبارتند از «من خوبم- تو خوبي»، «من خوبم- تو خوب نيستي»، «من خوب نيستم- تو خوبي»، «من خوب نيستم- تو خوب نيستي» اين چهار وضعيت يك سري باورهاي غيرمنطقي براي فرد ايجاد مي‌كند. زماني كه يك فرد موضوع اصلي زندگي خود را انتخاب مي‌كند مايل است دنيا را عمداً از ديدي نگاه كند كه موضعي حفظ شود. در جهان واقعي اغلب مردم در يك موضوع تثبيت نمي‌شوند. موضع‌هاي غيرخوب را مي‌توان به عنوان توهم و تفكرات ناسالم تلقي نمود. كمك به افراد براي تجديد اتخاذ موضع زندگي سالم يكي از اهداف اصلي تجزيه و تحليل مبادلات است (وولز و براون، هيوج، ترجمه عظيمي، ۱۳۸۴).

با توجه به مطالب بالا و بررسي ساير پژوهش‌هايي كه در مورد باورهاي غيرمنطقي صورت گرفته است. پژوهشگر را بر اين سوال متوجه كرده كه درمان براساس رويكرد تحليل رفتار متقابل تا چه اندازه مي‌تواند باورهاي غيرمنطقي را تغيير دهد.

- اهميت و ضرورت تحقيق

در جهان كنوني هر فرد در زندگي روزمره شكلي از فشار رواني را تجربه مي‌كند. تقريباً هيچ كس از فشار رواني ناشي از عوامل تنش‌زاي محيطي و شخصي گريزي نيست. هر كس به ناچار سعي مي‌كند با اتخاذ شيوه‌اي مختص به خود به آن عوامل پاسخ دهد.

ضرورت بسيار مهم و جدي در برخورد با افرادي كه تفكر غيرمنطقي دارند، تغيير دادن افكار و باورهاي غيرمنطقي و ناكارآمد آنان مي‌باشد. از آنجا كه فرض مي‌شود، درمان مبتني بر رويكرد و تحليل رفتار متقابل بر تغيير باورهاي غيرمنطقي موثر است، لذا در اين پژوهش درمان رويكرد تحليل رفتار متقابل جهت تغيير باورهاي غيرمنطقي در بين زنان متاهل مورد بررسي قرار مي‌گيرد. برنامه‌هاي آموزشي براي سلامت رواني افراد به زبان ساده كه بتوان در باره مسائل شخصي مسائل اجتماعي حرف زد، امروز به وسيلۀ «تحليل رفتار متقابل» امكان‌پذير است.

يك دليل عمده كه چرا «تحليل رفتار متقابل» چنين اميد گسترده‌اي را در پركردن شكاف‌ها بين نياز و وسيلۀ درمان به ما مي‌دهد، آن است كه اين روش، بهتر از هر جا، در گروهها اثر بخش است. اين يك وسيلۀ آموزش و يادگيري است، نه كاوشهاي باستان‌شناسي در زيرزمينهاي روحي (هريس، ترجمه فصيح، ۱۳۸۱).

پژوهش حاضر در اين زمينه تلاش مي‌كند تا با به كارگيري روش‌هاي درماني رويكرد و تحليل رفتار متقابل و با بهره‌مندي از تكنيك‌ها و راهبردهاي مداخله‌اي آنها امكان اثربخشي هر يك از روشها را بر تغيير باورهاي غيرمنطقي مورد بررسي قرار دهد.

لزوم ضرورت تغيير باورهاي غيرمنطقي آگاهي افراد از باورهاي غيرمنطقي و نحوه تغيير آنها در موقعيت‌هاي مختلف است. كه با استفاده از فنون و راهبردهاي رويكرد تحليل رفتار متقابل، مي‌توان در يك چارچوب درماني مناسب، به افراد داراي مشكلات مرتبط با باورهاي غيرمنطقي پيشنهاد داد كه به تغيير باورهاي غيرمنطقي بپردازند.

به همين دليل در سرتاسر فرايند درمان‌روي باورها و انتظارات خاص هر يك از اعضاء كار مي‌شود و شيوه‌ي اصلاح آن به ايشان آموزش داده مي‌شود. عمده‌ترين نقش درمانگر كمك به اعضاء است تا خودشان به اين باور برسند كه تحريفات و عقايد غيرمنطقي‌شان پايه‌ي آشفتگي‌هاي شناختي ايشان است (كوري، شفيع‌آبادي و حسيني، ۱۳۸۶).

- فرضيه يا سوالات تحقيق

فرضيه اصلي:

درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر تغيير باورهاي غيرمنطقي موثر است.

فرضيات فرعي:

۱- درمان براساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش نياز به تأييد ديگران موثر است.

۲- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش انتظارات بيش از حد از خود، موثر است.

۳- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش سرزنش كردن خود، موثر است.

۴- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش واكنش درماندگي يا ناكامي، موثر است.

۵- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش بي‌مسئوليتي هيجاني، موثر است.

۶- درمان براساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش توجه مضطربانه، موثر است.

۷- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش اجتناب از مشكل، موثر است.

۸- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش وابستگي، موثر است.

۹- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش درماندگي براي تغيير موثر است.

۱۰- درمان بر اساس رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش كمال‌گرايي، موثر است.

- اهداف تحقيق

هدف اصلي اين تحقيق بررسي اثربخشي رويكرد تحليل رفتار متقابل بر كاهش باورهاي غيرمنطقي زنان متأهل دانشگاه علامه طباطبائي است.

- هدف كاربردي:

بهره‌گيري از راهبردهاي درماني رويكرد تحليل رفتار متقابل به منظور اصلاح باورهاي غيرمنطقي و كمك به بهبود باورهاي منطقي در زندگي زناشويي مراجعين

- تعريف مفاهيم و واژه‌هاي تحقيق

تعريف تحليل رفتار متقابل

تعريف ۱: مجموعه نظريه‌ها و راهكارهاي عملي كه فلسفه زيربنايي آن، درك رفتار انساني و ارتقاي خود پيروي و مشاركت اجتماعي است (هي، جولي، ترجمه پرنياني، ۱۳۸۰).

تعريف۲: تحليل رفتار متقابل روش بررسي رفتار و اعمال بين دو نفر مي‌باشد كه در آن من با تو كاري مي‌كنم و تو هم با من كاري مي‌كني و در اين ميان معلوم مي‌شود كه كدام جنبه از شخصيت چندجنبه‌اي انسان دخالت داشته است. اين پديده، چند جنبه‌اي از سه قسمت والد، بالغ و كودك بوجود آمده است (برن، ۱۹۶۶).

تعريف۳: يك رفتار متقابل عبارت است از انگيزه‌اي از طرف يك شخص و پاسخي بر آن انگيزه از طرف شخصي ديگر، بطوريكه آن پاسخ به نوبه‌ي خود انگيزه‌اي براي شخص اول شود تا به آن دهد. هدف از اين تجزيه و تحليل آن است كه كشف كنيم كدام جنبه از شخصيت والد، بالغ و كودك عامل اين انگيزه يا پاسخ است (هريسي، ترجمه فصيع، ۱۳۸۱).

تعريف۴: تحليل رفتار متقابل نظريه‌اي است در مورد شخصيت و روش منظمي است براي روان‌درماني به منظور رشد و تغييرات شخصي (انجمن بين‌المللي تحليل رفتار متقابل آمريكا)[۲]

در تحليل رفتار متقابل واژه‌هايي داراي معنا و تعيين‌كننده مي‌باشند كه مختصر توضيحي در مورد آنها مي‌آيد.

تبادل[۳]: يعني معاوضه‌كردن ضربه‌ها بين دو نفر كه شامل يك محرك و يك پاسخ بين حالت‌هاي خاص «من» است.

تبادل متقابل: وقتي صورت مي‌گيرد كه جهت‌ها موازي نيستند يا اينكه بيش از دو حالت «من» درگير هستند.

تبادل مكمل: به آن موازي نيز گفته مي‌شود و آن يعني جهت‌هاي محرك و پاسخ موازي هستند بنابراين تنها دو حالت «من» درگير هستند. هر كدام از طرف يك نفر.

آيين‌ها، احساسات راكت، اشتياق به جايگاه، اشتياق سازماندهي، اشتياق محرك، بازي، تبادل پنهان، صميميت، تمبرها، تخفيف، جايگاه زندگي، حالات من و … از واژه‌هاي مهم در تحليل رفتار متقابل مي‌باشند (شيلينگ، ترجمه آرين، ۱۳۸۴).

چون بحث اصلي در تحليل رفتار متقابل «حالات من» مي‌باشد، تعريف مختصري از اين سه «حالت من» را مي‌آوريم.

پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود

پرداخت و دانلود