ادب فارسي

ادب فارسي

فروشگاه دانشجو

دانلود پايان نامه تاثير قرآن و حديث در ادب فارسي

۱۴ بازديد
دسته بندي زبان و ادبيات فارسي
فرمت فايل docx
حجم فايل 3.362 مگا بايت

پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود

پرداخت و دانلود

فهرست مطالب

پيشگفتار……………………………………………………………………………………………………………………………..ا-ب

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………..ب-ج

چكيده…………………………………………………………………………………………………………………………………ج-د

فصل اول: كليات تحقيق

  • مقدمه …………………………………………………………………………………………………………1
  • بيان مسئله……………………………………………………………………………………………………2
  • اهداف تحقيق………………………………………………………………………………………………..2
  • اهميت تحقيق……………………………………………………………………………………………….2
  • سئوالات تحقيق…………………………………………………………………………………………3-2
  • فرضيه ها…………………………………………………………………………………………………….3
  • كليد واژه ها……………………………………………………………………………………………..4-3

فصل دوم: پيشينه تحقيق

2-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………5

2-2 تاريخچه موضوع…………………………………………………………………………………. 7-6

2-3 پيشينه نظري…………………………………………………………………………………..8-7

2-4 پيشينه عملي(نقد كتاب)………………………………………………………………………………………………9

2-5 ضرورت تحقيق……………………………………………………………………………………………………………….9

فصل سوم: روش تحقيق

3-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………10

3-2 روش هاي مورد استفاده در تحقيق…………………………………………………………………………..11

3-3 فنون گردآوري اطلاعات و توضيح آن ها…………………………………………………………………..12

3-4 جمع آوري داده ها…………………………………………………………………………………………………….12

3-5 تجزيه و تحليل داده ها……………………………………………………………………………………………..13

فصل چهارم: يافته هاي تحقيق

4-1 مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………….14

4-2 قرآن كتاب آسماني ما……………………………………………………………………………………………….15

4-3 تعريف ادبيات……………………………………………………………………………………………………………. 15

فرضيه 1: ادبيات فارسي از كلام قرآن بهره هاي فراواني گرفته است…………………………….17-16

4-4 تاثيرات دين اسلام در عرصه ي ادبيات………………………………………………………………19-17

5-4 صبر و شكيبايي قرآن در نظم شاعران………………………………………………………………..20-19

6-4 حديث چيست………………………………………………………………………………………………………21-10

4- 6-1-حديث محبت در ادب فارسي………………………………………………………………………..25-21

فرضيه 2: برخي از شعراي متقدم در آيات و احاديث در شعر خود بهره گرفته اند…………. 35-27

فرضيه 3: ميزان استفاده حافظ از احاديث و قرآن در اشعارش زياد بوده است…………..42-36

فرضيه 4: مولوي داستان يوسف را در اشعار خود بررسي كرده است………………………..59-43

فرضيه 5: سنايي در اشعار خود به تصوير پردازي قرآني پرداخته است…………………….66-60

فرضيه 6: شهريار دراشعار خود از نهچ البلاغه بهره برده است………………………………….98-67

فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري

5- 1مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….128

5-2 بحث و نتيجه گيري………………………………………………………………………………………. 130-129

5-3 مشكلات تحقيق………………………………………………………………………………………………………130

5-4- پيشنهادات تحقيق…………………………………………………………………………………………………131

فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………………133-132

پيوست

فهرست جداول…………………………………………………………………………..127-99

جدول 1-4- توزيع فراواني افراد شركت كننده در تحقيق بر حسب سن

جدول 2-4- شاخص هاي تمايل مركزي و شاخص هاي پراكندگي سن افراد شركت كننده در تحقيق

جدول 3-4- توزيع فراواني سن افراد شركت كننده در تحقيق به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 4-4- توزيع فراواني افراد شركت كننده در تحقيق بر حسب پايه تحصيلي

جدول 5-4- توزيع فراواني شغل پدر افراد شركت كننده در تحقيق

جدول 6-4- توزيع فراواني شغل پدر افراد شركت كننده در تحقيق به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 7-4- توزيع فراواني تحصيلات پدر افراد شركت كننده در تحقيق

جدول 8-4- توزيع فراواني تحصيلات پدر افراد شركت كننده در تحقيق به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 9-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير قرآن در ادب پارسي

جدول 10-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير قرآن در ادب پارسي به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 11-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير حديث در ادب پارسي

جدول 12-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير حديث در ادب پارسي به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 13-4- توزيع فراواني علاقه افراد شركت كننده در تحقيق نسبت به شعرهاي استفاده كننده از قران و احاديث

جدول 14-4- توزيع فراواني علاقه افراد شركت كننده در تحقيق نسبت به شعرهاي استفاده كننده از قران و احاديث به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 15-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد ماندگاري اشعار شعراي پارسي استفاده كننده از قرآن و حديث

جدول 16-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد ماندگاري اشعار شعراي پارسي استفاده كننده از قرآن و حديث به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 17-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در ادبيات پارسي

جدول 18-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در ادبيات پارسي به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 19-4- توزيع فراواني ديدگاه افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در فراگير شدن ادبيات پارسي در سطح جهان

جدول 20-4- توزيع فراواني ديدگاه افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در فراگير شدن ادبيات پارسي در سطح جهان به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 21-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده با شعراي استفاده كننده از قرآن و حديث در اشعار خود

جدول22-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده با شعراي استفاده كننده از قرآن و حديث در اشعار خود به تفكيك پايه تحصيلي

جدول23-4- توزيع فراواني موافق بودن افراد شركت كننده در مورد تاثير استفاده از قرآن و حديث در كسب عبرت براي سايرين

جدول 24-4- توزيع فراواني موافق بودن افراد شركت كننده در مورد تاثير استفاده از قرآن و حديث در كسب عبرت براي سايرين به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 25-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد نقش قرآن و حديث استفاده شده در ادبيات پارسي در زندگي بشري

جدول 26-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد نقش قرآن و حديث استفاده شده در ادبيات پارسي در زندگي بشري به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 27-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق در مورد اشعار استفاده كننده از قرآن و حديث استفاده شده از طريق رسانه ها

جدول 28-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق در مورد اشعار استفاده كننده از قرآن و حديث استفاده شده از طريق رسانه ها به تفكيك پايه تحصيلي

جدول 29-4- تجزيه و تحليل آماري بين پاسخ هاي داده شده توسط دو گروه شركت كننده در تحقيق ( پايه تحصيلي پيش دانشگاهي ، پايه تحصيلي سوم دبيرستان )

 

فهرست منحني ها………………………………………………………………..126-100

منحني 1-4- درصد فراواني سن افراد شركت كننده در تحقيق

منحني 2-4- توزيع فراواني سن افراد شركت كننده در تحقيق بر حسب پايه تحصيلي

منحني 3-4- درصد فراواني پايه تحصيلي افراد شركت كننده در تحقيق

منحني 4-4- درصد فراواني شغل پدر افراد شركت كننده در تحقيق

منحني 5-4- توزيع فراواني شغل پدر افراد شركت كننده در تحقيق به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 6-4- درصد فراواني تحصيلات پدر افراد شركت كننده در تحقيق

منحني 7-4- توزيع فراواني تحصيلات پدر افراد شركت كننده در تحقيق به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 8-4- درصد فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير قرآن در ادب پارسي

منحني 9-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير قرآن در ادب پارسي به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 10-4- درصد فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير حديث در ادب پارسي

منحني 11-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق با تاثير حديث در ادب پارسي به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 12-4- درصد فراواني علاقه افراد شركت كننده در تحقيق نسبت به شعرهاي استفاده كننده از قران و احاديث

منحني13-4- توزيع فراواني علاقه افراد شركت كننده در تحقيق نسبت به شعرهاي استفاده كننده از قران و احاديث به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 14-4- درصد فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد ماندگاري اشعار شعراي پارسي استفاده كننده از قرآن و حديث

منحني 15-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد ماندگاري اشعار شعراي پارسي استفاده كننده از قرآن و حديث به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 16-4- درصد فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در ادبيات پارسي

منحني 17-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در ادبيات پارسي به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 18-4- درصد فراواني ديدگاه افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در فراگير شدن ادبيات پارسي در سطح جهان

منحني 19-4- توزيع فراواني ديدگاه افراد شركت كننده در تحقيق در مورد تاثير قرآن و حديث در فراگير شدن ادبيات پارسي در سطح جهان به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 20-4- درصد فراواني آشنايي افراد شركت كننده با شعراي استفاده كننده از قرآن و حديث در اشعار خود

 

منحني21-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده با شعراي استفاده كننده از قرآن و حديث در اشعار خود به تفكيك پايه تحصيلي

منحني22-4- درصد فراواني موافق بودن افراد شركت كننده در مورد تاثير استفاده از قرآن و حديث در كسب عبرت براي سايرين

منحني 23-4- توزيع فراواني موافق بودن افراد شركت كننده در مورد تاثير استفاده از قرآن و حديث در كسب عبرت براي سايرين به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 24-4- درصد فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد نقش قرآن و حديث استفاده شده در ادبيات پارسي در زندگي بشري

منحني 25-4- توزيع فراواني نظر افراد شركت كننده در تحقيق در مورد نقش قرآن و حديث استفاده شده در ادبيات پارسي در زندگي بشري به تفكيك پايه تحصيلي

منحني 26-4- درصد فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق در مورد اشعار استفاده كننده از قرآن و حديث استفاده شده از طريق رسانه ها

منحني 27-4- توزيع فراواني آشنايي افراد شركت كننده در تحقيق در مورد اشعار استفاده كننده از قرآن و حديث استفاده شده از طريق رسانه ها به تفكيك پايه تحصيلي

 

 

1-1 مقدمه

اين تحقيق توسط دانش آموزاني گردآوري شده كه در اول راه توكل بر خدا و تشويق اساتيد فرزانه و پشتكار را سرلوحه كار خود قرار دادند. در اين فصل شما را از هدف و اهميت تحقيقمان آگاه خواهيم كرد و در آخر اين كه، اركان اساسي تحقيقمان را توضيح خواهيم داد تا ابهامات برطرف شود و با ديدي بازتر تحقيق را دنبال كنيم.

نمودار زير شما را در دنبال كردن اين فصل كمك خواهد كرد.

 

   

 

 

 1-2- بيان مسئله

براي آشنايي با تأثيراتي كه قرآن و احاديث در ادبيات فارسي برجاي گذاشته اند، لازم است معروف ترين و متداول ترين نام كتاب خدا كه قرآن است را بشناسيم و آن را تلاوت كنيم و با تأثيراتي كه آيات و احاديث به صورت هاي مختلف : تلميح، تمثيل، قصه هاي منظوم و منثور شعرا و نويسندگان ايراني و فارسي زبان گذاشته اند آشنا شويم.

1-3- اهداف تحقيق:

– بررسي تأثير قرآن و حديث در ادب فارسي

– بررسي عوامل موثر بر تأثير قرآن و حديث در ادب فارسي

پايان نامه تجلي اوصاف امام علي (ع) در ادب فارسي

۱۲ بازديد
دسته بندي فقه و حقوق اسلامي
فرمت فايل docx
حجم فايل 292 كيلو بايت

پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود

پرداخت و دانلود

 فهرست

تجلي اوصاف امام علي (ع) در ادب فارسي   ۱
پيش درآمد طرح: مثنوي علي‌نامه   ۲
پيش درآمد:   ۸
علي   ۱۳
زندگي نامه   ۱۵
آرامش دلها   ۱۶
آسمان آفتاب   ۱۶
آسمان لافتي   ۱۷
آسمان عدل پرور   ۱۸
آسمان آفتاب   ۱۹
آفتاب كبريا   ۲۱
آفتاب شرع   ۲۱
آفتاب عالم آسمان   ۲۱
آفتاب فروزان   ۲۲
آگاه اسرار   ۲۲
آمر به معروف   ۲۳
آيت پروردگار   ۲۴
آيت اجدال خدا   ۲۵
آيت فضيلت   ۲۶
آيت محكم   ۲۶
آيت رازگوي قرآن   ۲۶
آيت وحدت   ۲۷
آيينه‌ي جمال توحيد   ۲۷
آيينه‌ي جمال يزدان   ۲۸
آيينه‌ي خدانما   ۲۸
آينه‌ي ذات كردگار   ۲۹
آينه‌ي سكندر   ۲۹
آينه‌ي عبرت   ۳۰
آينه‌ي غيب نما   ۳۰
آيه اكبر   ۳۰
الف   ۳۱
اب الائمه المؤمنين   ۳۱
ابوالحسن   ۳۲
استاد طريقت   ۳۲
اسم اعظم   ۳۴
اصل شجاعت   ۳۴
افتخار عالم و آدم   ۳۵
اكسير اعظم   ۳۵
امام بر حق   ۳۵
امام شيعيان   ۳۷
امام انس و جان   ۳۸
امام انام   ۳۸
امام بردباران   ۳۹
امام هُدي   ۴۰
امام المتقين   ۴۰
امام العارفين   ۴۱
اميرالمؤمنين   ۴۱
امير عاشقان   ۴۵
امير عرب   ۴۵
امير قائد و قائم   ۴۵
امير شوكت   ۴۵
امير دوسرا   ۴۶
امير لوكشف   ۴۶
امير عشق   ۴۶
امير مُلك ولايت   ۴۷
امير يثرب   ۴۷
امير عدوبند   ۴۷
امير دريادل   ۴۸
امير عرش   ۴۸
امير جمله‌ي مردان   ۴۸
انسان كامل   ۴۹
ب   ۵۰
باب علم و دانش   ۵۰
باب نجات   ۵۱
باب شبير و شَبر   ۵۱
باب مجتبي   ۵۲
باعث ايجاد خلق   ۵۲
باب رسالت   ۵۳
بت شكن   ۵۴
بحر كرامت   ۵۵
بحر علوم   ۵۶
بحر حلم   ۵۶
بحر امان   ۵۶
بحر حيا   ۵۷
بدرالدجي   ۵۷
برگزيده خدا   ۵۸
برج مه هل اتي   ۵۸
برادر پيامبر   ۶۰
بسم الله مطلق   ۶۱
بلبل گوياي اسرار   ۶۱
بنده‌ي بي‌نظير   ۶۱
بوتراب   ۶۲
بهترين دارو   ۶۴
پ   ۶۵
پادشاه اتقيا   ۶۵
پادشاه لوكشف   ۶۶
پادشاه ذوالكرم   ۶۶
پادشاه آسمان   ۶۶
پادشاه باوقار   ۶۷
پادشاه لامكان   ۶۷
پادشاه ذوالنعم   ۶۸
پادشاه دين   ۶۸
پادشه ارض و سما   ۶۹
پادشه دادگر   ۶۹
پادشه بنده نواز   ۷۰
پدر امت   ۷۰
پدر عرفان   ۷۱
پدر عالم هستي   ۷۲
پرده گشا   ۷۲
پرورده نور خدا   ۷۲
پيشگام مؤمنان   ۷۳
پيشواي دين   ۷۵
پير استاد   ۷۵
پير مردان   ۷۵
پير مغان   ۷۶
پيشواي خلق   ۷۷
پهلوان عرشه‌ي منبر   ۷۷
ت   ۷۸
تاج دار خيل اعطاء   ۷۸
تاج بخش شهر ياران   ۷۹
تكيه گاه انبيا   ۸۰
تأويل وحي   ۸۱
تكرار آفرينش خدا   ۸۱
ترازوي عدل   ۸۱
ج   ۸۲
جام مصفا   ۸۲
جامع قرآن   ۸۲
جان يزدان   ۸۴
جان جاودان   ۸۵
جان بخش   ۸۵
جان پيمبر   ۸۵
جانشين محمّد (ص)   ۸۶
جمال بي نشان   ۸۹
جلوه ذات خدايي   ۸۹
ح   ۸۹
حافظ قرآن   ۸۹
حافظ احكام دين   ۸۹
حاكم بر حق   ۹۰
حاكم يوم‌الحساب   ۹۰
حامي يتيمان   ۹۰
حامي قرآن   ۹۰
حامي ستمديدگان   ۹۱
حامي دين   ۹۲
حبل‌المتين   ۹۳
حجت عصر   ۹۴
حجت كردگار   ۹۴
حقيقت حق   ۹۵
حصن حصين   ۹۵
حضرت مهر   ۹۵
حلال مشكلات   ۹۶
حيدر   ۹۷
حيدر صفدر   ۱۰۰
حيدر دلال سوار   ۱۰۱
حيدر خيبرگشا   ۱۰۱
حيدر لشكرشكن   ۱۰۲
حيدر كرار   ۱۰۳
خادم دين نبي   ۱۰۴
خاصف‌النعل   ۱۰۴
خاضع مهربان   ۱۰۵
خانه‌زاد خدا   ۱۰۵
خانقاه عشق   ۱۰۵
خازن سبحان   ۱۰۶
خديو ملك هستي   ۱۰۶
خديو عدل و داد   ۱۰۷
خداوند نعمت   ۱۰۸
خسرو دنيا و دين   ۱۰۸
خسرو ملك هُدي   ۱۰۸
خسرو دلدل سوار   ۱۰۹
خسرو يوم الغدير   ۱۰۹
خضر خجسته پي   ۱۱۰
خط امان   ۱۱۱
خواجه قنبر   ۱۱۱
خورشيد حيات   ۱۱۲
خواجه‌ي بر حبين   ۱۱۲
خورشيد صفا   ۱۱۳
خير البريه   ۱۱۳
چراغ وحدت   ۱۱۳
چراغ جان   ۱۱۴
چشمه نور ازلي   ۱۱۴
چشم حق   ۱۱۴
د   ۱۱۴
دافع‌البلايا   ۱۱۴
دائم الذكر   ۱۱۵
در مدينه علم   ۱۱۵
دُر درياي حقيقت   ۱۱۷
دُر درياي فتوت   ۱۱۷
دُر درياي سرمد   ۱۱۸
دُر بحر لافتي   ۱۱۸
دُر شهامت   ۱۱۸
دستگير درماندگان   ۱۱۸
دست خدا   ۱۱۹
درياي بي ساحل   ۱۱۹
درياي وفا   ۱۲۰
درياي كرم   ۱۲۰
دلير ميدان   ۱۲۰
ديباچه مروت   ۱۲۰
ر   ۱۲۰
راز خدا   ۱۲۰
راز خلقت   ۱۲۰
رايت دين   ۱۲۱
رايح آل محمّد   ۱۲۱
رحمت مطلق   ۱۲۱
رمز هستي   ۱۲۱
ركن ايمان   ۱۲۲
روح ايمان   ۱۲۲
روح قرآن   ۱۲۲
روح ولايت   ۱۲۳
روح سخاوت   ۱۲۳
روشنايي بخش   ۱۲۴
رهبر راه حقيقت   ۱۲۴
رهنماي آوارگان   ۱۲۴
رهنماي عالم   ۱۲۴
ز   ۱۲۵
زاده كعبه   ۱۲۵
زاهد زاهد   ۱۲۶
زبده‌ي عالم   ۱۲۷
زبده‌ي حق   ۱۲۷
زوج زهراي بتول   ۱۲۷
س   ۱۲۷
ساقي كوثر   ۱۲۷
ساقي شيرگير   ۱۳۰
سالار اهل ملت   ۱۳۰
سالار دين   ۱۳۱
صحاب رحمت   ۱۳۱
سرّ بي‌همتا   ۱۳۱
سرالله اعظم   ۱۳۱
سرحلقه عارفان   ۱۳۲
سرحلقه اهل تعيين   ۱۳۲
سرلوحه‌ي حقايق   ۱۳۳
سريله ايمان   ۱۳۳
سرور آزادگان   ۱۳۳
سرور روحانيون   ۱۳۳
سرير آراي بزم دل   ۱۳۴
سرو بستان ولايت   ۱۳۴
سرّ خدا   ۱۳۴
سردار اتقيا   ۱۳۵
سرّ انبياء   ۱۳۵
سر غيب الغيب   ۱۳۵
سيد الوصيّن   ۱۳۶
سيد عابدين   ۱۳۶
سفيه الساكين   ۱۳۷
سلطان دين   ۱۳۷
سلطان سرير   ۱۳۷
ش   ۱۳۷
شافع محشر   ۱۳۷
شاه عادل   ۱۳۸
شاه شيراوژن   ۱۳۹
شاه ولايت   ۱۳۹
شاه نجف   ۱۴۱
شاه مردان   ۱۴۲
شاه غديريه   ۱۴۳
شاه لوكشف   ۱۴۴
شاه جهان   ۱۴۴
شاه سرافراز   ۱۴۴
شاه مكه   ۱۴۵
شاه اوليا   ۱۴۵
شاه دين   ۱۴۵
شاه انس و جان   ۱۴۶
شاهكار آفرينش   ۱۴۶
شاهباز فلك   ۱۴۶
شاه اژدر در   ۱۴۶
شاه عرب   ۱۴۷
شاهد كل   ۱۴۷
شفابخش دل ايمان   ۱۴۷
شمع ولايت   ۱۴۷
شير خدا   ۱۴۷
شمس حكيت   ۱۴۸
شمع هدايت   ۱۴۸
شجر طور ولايت   ۱۴۸
شمع جمع   ۱۴۹
شهسوار عرصه امكان   ۱۴۹
شه مشكل‌گشا   ۱۵۰
شه اتقيا   ۱۵۰
شه ملك لافتي   ۱۵۰
شير خدا   ۱۵۱
صاحب تقوي   ۱۵۳
صاحب منبر   ۱۵۳
صاحب تيغ دوسر   ۱۵۴
صاحب جود و سخا   ۱۵۴
صاحب امر   ۱۵۴
صدف اسرار   ۱۵۵
صراط‌المستقيم   ۱۵۵
صفدر غترفكن   ۱۵۵
صفدر مرحب شكن   ۱۵۶
صورتگر مكان   ۱۵۶
صهر نبي   ۱۵۶
ط   ۱۵۷
طبيب حاذق   ۱۵۷
ظ   ۱۵۸
ظلل خدا   ۱۵۸
ع   ۱۵۸
عارف سجاد   ۱۵۸
عاشق پيامبر   ۱۵۹
عاشق حق   ۱۵۹
عالم رباني   ۱۶۰
عالم آراي دين   ۱۶۰
عالم علم لدني   ۱۶۰
عارف مطلق   ۱۶۲
عروه الوثقاي دين   ۱۶۳
عقل دوم   ۱۶۳
علم الله   ۱۶۳
غ   ۱۶۳
غائد غرّالمحجلين   ۱۶۳
غايت مقصود   ۱۶۴
غواص بحر دل   ۱۶۴
غايب اسرار   ۱۶۴
فاتح جنگ جمل   ۱۶۵
ف   ۱۶۷
فاتح خيبر   ۱۶۷
فارس بدر و نهروان   ۱۶۹
فخر آل مصطفي   ۱۷۰
فخر انبياء   ۱۷۰
فصاحت گوي   ۱۷۱
فخر زمين   ۱۷۲
فخر جهان   ۱۷۲
ق   ۱۷۳
قائل قول سلوني   ۱۷۳
قاسم الارزاق   ۱۷۴
قائد غرالمحجلين   ۱۷۴
قاسم فردوس   ۱۷۵
قاتل غتر   ۱۷۵
قاري قرآن   ۱۷۵
قاضي دين   ۱۷۶
قاسم جحيم و جنان   ۱۷۷
قبله روح   ۱۷۷
قبله اهل ولا   ۱۷۸
قبله اهل ادب   ۱۷۸
قبله دلها   ۱۷۸
قبله‌گاه رحمت   ۱۷۸
قبله‌گاه قدسيان   ۱۷۹
قبله‌گاه زمين و زمان   ۱۷۹
قدرت الله   ۱۷۹
قروه‌ي خاندان   ۱۷۹
قرآن ناطق   ۱۸۰
قلزم بحر كرم   ۱۸۱
قطب دين   ۱۸۱
قهرمان خيبر   ۱۸۱
قهرمان غزوه خندق   ۱۸۲
ك   ۱۸۳
كاشف  قرآن   ۱۸۳
كاشف اسرار حق   ۱۸۴
كان جود   ۱۸۴
كان علم   ۱۸۴
كتاب ناطق   ۱۸۵
كدخداي دوسرا   ۱۸۵
كشتي بحر نجات   ۱۸۵
كهف‌الانام   ۱۸۵
كعبه آمال   ۱۸۵
كعبه جان   ۱۸۶
كلام الله ناطق   ۱۸۶
كليد گنج سعادت   ۱۸۷
كوه حلم   ۱۸۷
گ   ۱۸۸
گل توحيد محمّد   ۱۸۸
گل بي‌خار   ۱۸۹
گل گلزار   ۱۸۹
گل كرامت   ۱۸۹
گنج عشق   ۱۹۰
گوهر بحر فضل   ۱۹۰
گوهر مخزن ولايت   ۱۹۰
لوح محفوظ   ۱۹۰
ليل المبيت   ۱۹۱
م   ۱۹۲
ماه يثرب   ۱۹۲
مالك رقاب   ۱۹۲
ماه تابان   ۱۹۳
مبدأ خلقت   ۱۹۳
محرم اسرار   ۱۹۴
محور هفت آسمان   ۱۹۵
محبوب رب‌العالمين   ۱۹۵
محبوب پيامبر   ۱۹۶
سجود ملائك   ۱۹۶
هجري عدل   ۱۹۷
مخزن علوم   ۱۹۸
مخصوص نص هل اتي   ۱۹۹
مرد دين   ۲۰۰
مرد اخلاص   ۲۰۰
مرزبان فلك   ۲۰۱
مرآت قرآن   ۲۰۱
مرشد جبرئيل   ۲۰۱
مرآت خدا   ۲۰۱
مرد عابد   ۲۰۱
مرد زاهد   ۲۰۲
مشرق انوار قدسي   ۲۰۳
مفخر كان كرامت   ۲۰۳
مفخر زمان   ۲۰۳
مفّر قرآن   ۲۰۳
مظهر كل عجايب   ۲۰۴
مظهر قدرت حق   ۲۰۵
مظهر اسرار حق   ۲۰۵
مظهر عدل   ۲۰۵
مظلوميت علي   ۲۰۶
مصلح دين   ۲۰۷
مظهر فضيلت   ۲۰۷
معيار حكومت اسلامي   ۲۰۸
مظهر اوصاف خدا   ۲۰۹
منادي حق   ۲۰۹
مه هدايت   ۲۰۹
مه سپهر امامت   ۲۱۰
مهبط روح‌الامين   ۲۱۰
مولاي درويشان   ۲۱۰
مولي‌الموحدين   ۲۱۰
ن   ۲۱۱
ناطق قرآن   ۲۱۱
ناشر احكام نبي   ۲۱۱
نايب مناب   ۲۱۱
ناظم يوم‌الورود   ۲۱۱
نسخه‌ي اسرار وحدت   ۲۱۲
نقطه عشق   ۲۱۲
نقطه بسم الله   ۲۱۲
نقطه‌ي ام‌الكتاب   ۲۱۲
نقطه اولي   ۲۱۲
نص نبي   ۲۱۳
نفس اول   ۲۱۳
نفس مصطفي   ۲۱۳
نور ولايت   ۲۱۴
نور امامت   ۲۱۴
نور حقيقت   ۲۱۵
نشانه حق   ۲۱۵
نور خدا   ۲۱۵
نور چشم پيمبر   ۲۱۶
نور پيامبر   ۲۱۶
و   ۲۱۷
وارث پيامبر   ۲۱۷
واقف اسرار   ۲۱۸
وجه الله   ۲۱۸
وحي پيمبر   ۲۱۹
ولد كعبه   ۲۱۹
ولي مطلق   ۲۲۰
هادي گمگشتگان   ۲۲۱
هادي دين   ۲۲۱
همسر زهرا   ۲۲۱
هماي رحمت   ۲۲۲
همدم چاه   ۲۲۳
ياور يتيمان   ۲۲۳
يار پيمبر   ۲۲۴
يار ايمان   ۲۲۵
يعسوب دين   ۲۲۵
يداله   ۲۲۶
فهرست آيات و احاديث   ۲۲۷
فهرست منابع و مآخذ   ۲۳۱

فهرست منابع و مآخذ

۱٫ آفتاب لايزال، توانا، امير، نشر ميعاد، چاپ اول ۱۳۸۰ .

۲٫ امام اميرالمؤمنين از ديدگاه خلفا، فقيه ايماني، مهدي، نشر عطر عترت، چاپ چهارم ۱۳۸۰٫

۳٫ از زلال زمزم غدير، موحد ابطحي، سيد علي، نشر مدرسه الامام مهدي ۱۳۸۰٫

۴٫ امام علي پيشواي صديقين، مدرسي، آيت ا… محمد تقي، مترجم حسن خاكرند، نشر محبان الحسين، ج پنجم ۱۳۸۴٫

۵٫ بحارالانوار، مجلسي، محمد باقر، دارالكتب اسلامي.

۶٫ تجلي اوصاف اميرالمؤمنين، طالشي، يدالله، نشر اميركبير ۱۳۸۲٫

۷٫ تجلي امامت، ناظم زاده قمي، نشر دفتر تبليغات اسلامي، چاپ چهارم ۱۳۷۸٫

۸ . جلوه‌ي ولايت، انصاري، عذرا، نشر دفتر تبليغات اسلامي، چاپ اول ۱۳۷۶٫

۹٫ حيله الاوليا و طبقات الاصفيا، اصفهاني، ابونعيم، نشر دارالكتب العلميه بيروت، ۱۴۰۹ هـ.ق.

در پرتو ولايت، مصباح يزدي، محمد تقي، نشر موسسه‌ي آموزشي و پژوهشي امام خميني ۱۳۸۳٫

۱۰٫ در سايه‌ي آفتاب، التسري، محمد تقي، چاپ اول ۱۳۸۳٫

۱۱٫ دانشنامه‌ي امام علي، رشاد، علي اكبر، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه‌ي اسلاي، چ اول ۱۳۸۰ .

۱۲٫ دمي با غدير، جمعي از نويسندگان لبنان، نشر حضور، چاپ اول ۱۳۸۱٫

۱۳ . زندگاني چهارده معصوم، عمادزاده، حسين، نشر طلوع، چاپ اول ۱۳۷۳٫

۱۴٫ زندگاني چهارده معصوم، مدرسي، آيت ا… محمدتقي، نشر محبان الحسين، چاپ سوم ۱۳۸۰٫

۱۵٫ زندگاني اميرالمؤمنين، رسولي محلاتي، سيد هاشم، نشر دفتر فرهنگ اسلامي، چاپ دوازدهم ۱۳۸۳٫

۱۶٫ زندگاني امام علي، جمعي از نويسندگان لبنان، ترجمه حميدرضا كفاش، نشر عابد ۱۳۷۹٫

۱۷٫ سياست‌نامه امام علي، محمدي ري شهري، سازمان چاپ و نشر، چاپ دوم ۱۳۸۱٫

۱۸٫ سيري در تاريخ معصومين، طالب شهرستاني، محمد اسماعيل، نشر.

۱۹٫ سيري در زندگي حضرت علي (ع) ، سيد محمد صالحي، نشر معيار علم، چاپ دهم ۱۳۸۵٫

۲۰٫ سيماي پرفروغ، ناظرزاده قمي، سيد اصغر، نشر دفتر تبليغات اسلامي، ۱۳۷۹٫

۲۱٫ شرح نهج البلاغه، ابن ابي الحديد، دار احياء الكتب العربيه، ۱۳۷۸ هـ.ق

۲۲٫ شرح نهج البلاغه، هاشمي، ميرزا حبيب، مكتب الاسلاميه، ۱۳۴۸ هـ. ش

۲۳٫ علي شاهكار خلقت، پيشگاهي شبستري، عباسعلي، نشر اعرابي ۱۳۷۹و

۲۴٫ علي از زبان علي، شهيدي، سيد جعفر، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ سيزدهم ۱۳۷۹٫

۲۵٫ علي اسوي تقوي و عدالت، احمدي بيرجندي، احمد، نشر اسوه، چاپ اول ۱۳۷۶٫

۲۶٫ علي از زبان استاد مطهري، نشر سلسله، چاپ دوم ۱۳۷۹٫

۲۷٫ علي آيينه‌ي عرفان، ناظم زاده‌ي قمي، سيد اصغر، نشر دفتر تبليغات اسلامي، چاپ چهارم ۱۳۷۹٫

۲۸٫ علي (ع) (تاريخ تحليلي نيم قرن اول اسلام)، جعفري، سيد محمد مهدي، چاپ نشر شركت سهامي، چاپ هشتم ۱۳۷۶٫

۲۹٫ قصص اميرالمؤمنين، خلف زاده، احمد، نشري مهدي يار، چاپ سوم ۱۳۷۹٫

۳۰٫ فرزند قبله‌، ذوالقدر، عنايت الله، نشر ميراث ماندگار، چاپ اول ۱۳۸۴٫

۳۱٫ صدوده داستان از زندگي علي، عليان نژادي، ابوالقاسم، نشر آل طه، چاپ اول ۱۳۸۰٫

۳۲٫ كليات منتهي الآمال، قمي، شيخ عباس، نشر بهزاد، چاپ اول ۱۳۷۷٫

۳۳٫ مولود كعبه، اردوباري، شيخ محمد علي، نشر رسالت، چاپ اول ۱۳۷۹٫

۳۴٫ مناقب ابن شهر آشوب، شهر آشوب مازندراني، ابوجعفر، نشر مصطفوي .

۳۵٫ نشانه‌هاي روشن، نصرالهي، احمد، نشر سازمان تبليغات اسلامي، چاپ دوم ۱۳۸۰٫

۳۶٫ نشريه‌ي بينات (ويژه‌نامه‌ي امام علي (ع))، سال هفتم شماره ۴٫

پيش درآمد:

در بين اقسام هنر، هنر شعر در تمام زمينه‌هاي خود آگنده از مضامين نغز و لطيفي در تجلي انديشه‌هاي مختلف بشري است. به خصوص در تجلي انديشه‌هاي ديني و مذهبي، اسلامي و قرآني. اين انديشه‌ها در وجود شاعران متعهدي كه به مدح و منقبت اهل بيت نبوت و ولايت زبان گشوده اند، آثار ارزشمند و ماندگاري از خود به يادگار گذاشته اند كه در اين آثار لطافت‌هاي روح بشري، منزلت انسان، سير و سلوك، عشق و عرفان و … موج مي زند.

از افتخارات ادبيات خصوصاً نظم (شعر) تجلي، انديشه، افكار، رفتار، حوادث، حماسه و انقلاب حضرت علي ۷ است كه بدون شك و ترديد بايد گفت حضرت علي ۷ به ادبيات نوعي روح معنوي داده است، چرا كه هر جا صحبت از ادبيات حماسي و انقلابي است، بيش و كم نام حضرت علي ۷ هم مي باشد. شاعران براي كوبيدن فساد و ستم، ريا و توجه به عدالت، مردانگي، شجاعت و ايمان از روح و مرام و مسلك باشكوه و انقلابي حضرت علي ۷الهام مي‌گيرند.

حضرت علي ۷با ايمان به وفاداري، عدالت، قضاوت، شجاعت، بردباري، تواضع، علم، زهد، تقوا، فضيلت، طريقت، شهادت، كرامت و … چنان تأثيري در ادبيات گذاشته كه ديوان كمتر شاعر متعهد شيعي را مي توان از آغاز ادب فارسي تاكنون سراغ گرفت كه غزل، قصيده، دوبيتي، رباعي و مثنوي و … مزين به اين اوصاف نباشد. راستي رمز و راز اين عظمت را بايد در چه چيزي جست؟ در يك چيز و آن اين كه علي ۷ حقيقت است و بس.

شرح مناقب بيان، مدايح، مصائب، مراثي و بيان سرگذشت، و تجلي اوصاف از خميرهاي اصلي شعر مذهبي و اعتقادي مي باشند. بر شمردن خصلت‌هاي نيك و هنر ائمه دين از همان ابتدا به وسيله‌ي مناقب جوانان از جايگاه گسترده‌اي در ادب فارسي برخوردار بوده است و ذبيح الله صفا در اين زمينه مي نويسد: «منقبت عمو ستايش اهل دين از ديرباز در بين شعراي شيعه مذهب و ديگران معمول بوده است، زيرا آنان براي تبليغ عقايد خويش شيوه‌هايي اختيار مي كردند كه علاوه بر نتيجه‌ي نهايي به حفظ مدايح و مناقب هم كمك شاياني مي كردند و يكي از راههايي كه اهل شيعه پس از كسب قدرت براي نشر مذهب خود انتخاب كرده بودند، استفاده از مناقب بوده است.»[۱]

نتيجه سخن اينكه جزيي‌ترين تا كلي‌ترين هنر پيشوايان ديني چه به صورت مستقيم و يا غيرمستقيم جهت بهره‌هاي مختلف در انديشه و زبان شعرا، گذشته و بيان شده است. علت گسترش اين مسأله:

۱٫ شناخت سرايندگان از حقيقت و جوهر دين.

۲٫ شناخت رسالت و پيام دين.

۳٫ شناخت شخصيتي و حقيقي پيام آوران دين

اين نوع شناخت سبب مي شد كه نور ايمان بر دل و جانان شعرا تعادل و در نتيجه‌ي آن ارادت خالصانه اي به دست آورند، يقيناً اگر چنين شناختي حاصل نمي شد، هيچ وقت امكان نداشت شعرا بتوانند به اين زيبايي و پرمحتوايي حقيقت و جوهره قلبي و اعتقادي خويش بروز دهند.

با تأمل در چنين اشعاري مي بينيم كه:

۱٫ از نظر تركيب و بافت سخن بسيار قوي مي باشند.

۲٫ از نظر بلاغت و ديوايي در اوج و بسيار تأثيرگزار هستند.

۳٫ از نظر معاني، تعبيرات بسيار نغز و لطيف هستند.

بنابراين با توجه به موارد فوق نيجه سخن اين مي شود كه هدف شعرا از پرداختن به چنين انديشه‌هايي فقط مدح محض جهت تخليه‌ي احساس درون به معناي متعارف نمي باشد، بلكه هدف علاوه بر آن ها احياي حقايق دين و زنده كردن جان‌ها و جاري ساختن خون حماسي در رگهاي عاشقان، عارفان و بيدار دلان است.

بعد از آشنايي ايرانيان ـ بخصوص شعراـ با فرهنگ اسلامي و قرآني ـ از قرن پنجم هجري و پرداختن به اوصاف شخصيت هاي مذهبي دوشاش ديگر مسائل مربوط به آنها از جمله به تجلي مصائب، مراثي، تاريخ زندگي، حوادث و … در قالب هاي مختلف شغر گاه با فشرده و موجز كردن اشارات به صورت اضافه‌هاي تشبيهي و يا سمبليك به صورت مضاف و مضاف‌اليه و گاه پرداختن به كل مسائل متجلي مي گردد.

بازتاب اين گونه مسائل در سبك خراساني يعني در دوره‌هاي: طاهريان، صفاريان، سامانيان و غزنويان نسبت به دوره‌هاي بعدي چندان وسيع نيست، اما خالي كم نمي باشد، در آثار شعرايي چون: رودكي، شهيد بلخي، دقيقي، كسايي مروزي، فردوسي، فرخي و … رگه هاي انديشه هاي مذهبي و عرفاني به صورت تعليمي بيان مي گردد. براي نمونه از اشعار منسوب به رودكي ابياتي هست كه تلميح دارد به بوي پيراهن يوسف و بينايي يعقوب:

نگار نيا شنيدستم كه گاه راحت و محنت

سر پيراهن سلب بوده است يوسف را به عمر اندر

يكي از كيد شد پرخون، دوم شد چاك از تهمت

سوم يعقوب را از بوش روشن گشت چشم تر

رُخم ماند بدان اول، دلم ماند بدان شاني

نصيب من شود در وصل آن پيراهن ديگر[۲]

اما در دوره‌ي عراقي از قرن ششم به بعد، تأثير علوم اسلامي در رواج شعر و شيوع عرفان و تأمين خانقاها تحول بزرگي در ادبيات ديني ايجاد كرد؛ در اين دوره كثرت شگفتي برانگيز مفاهيم و مصاديق مذهبي و همچنين استناد به آيات و مفاهيم قرآني در اكثر آثار شاعران امري معمول بود؛ چرا كه شاعران و نويسندگان در تمام شئون زندگي خود به  كتاب خدا و رسالت نبوي استناد مي‌جستند و در مسير حركت به سوي الله از اين منابع به خوبي استفاده مي‌كردند. اين امر ناشي از معلومات و آشنايي با معارف و مصاديق اسلامي است. چه زيبا سرود مولوي در مدح مولاي متقيان:

تا صورت و پيوند جهان بود علي بود

تا نقش زمين بود و زمان بود علي بود

آن قلعه گشايي كه در قلعه خيبر

بركند به يك حمله و بگشود علي بود

آن گرد سرافراز كه اندر ره اسلام

تا كار نشد راست، نياسود علي بود

آن شير دلاور كه براي طمع نفس

بر خوان جهان پنجه نيالود علي بود

اين كفر نباشد سخن كفر نه ايست

تا هست علي باشد و تا بود علي بود[۳]

تجلي اين گونه مسائل در دوره هاي بعدي تا امروز در آثار شاعران به اشكال مختلف ديده مي شود، البته در اين دوره ها با شدت و ضعف همراه مي‌باشد، به طور مثال در دوره صفويه بعد از اينكه شاه اسماعيل صفوي مذهب شيعه اثني عشري را مذهب رسمي قرار داد مصاديق و مسائل مذهبي گسترش خاصي پيدا كرد و شاعران در آثار خود بسياري از عقايد اسلامي و قرآني را باور ساختند.

بنابراين نظم حماسه‌هاي ديني و مذهبي در بيان مناقب به ستايش يكي از مايه‌هاي اصلي شعر فارسي بوده و مي باشد.

علي

اينكه نام آن حضرت از اعلي آمده است كه از نام‌هاي خدا مي باشد، روايت زياد است:

روايت اول: فاطمه بنت اسد گويد: چون خواستم از كعبه بيرون آيم هاتفي ندا داد: «يا فاطمه سميّه علياً فهو عليٌ[۴]، اي فاطمه نام اين مولود را علي بگذار كه خدا مي فرمايد:

«من نام او را از نام خود جدا كردم و به ادب خود ادب آموختم و بر مشكلات علم خويش او را واقف ساختم.

روايت دوم: اين شهر آشوب در كتاب مناقب مي نويسد: چون علي ۷ به دنيا آمد ابوطالب دست فاطمه را در حالي كه علي در نعلش بود گرفت و به سوي وادي ابطح بيرون آمد و گفت: پروردگارا، اي خداي شب و ماه تابناك از فرمان مسلم و حكم قطعي خود براي ما در مورد نام اين نوزاد پسر آنچه را مي پسندي بيان فرما. گويد در اين وقت چيزي همچون پاره‌اي ابر از زمين برخاست و به سينه‌ي ابوطالب چسبيد، ديد لوح سبزي است كه در آن نوشته بود: شما به فرزندي پارك مخصوص گشته ‌ايد و نام او از جايگاهي بلند انتخاب گشته و آن نام علي است كه نام اعلي جدا گرديده است.

علي ۷ در ماه رجب سال ۳۵ ميلاد محمّدي متولد شد از فاطمه بنت اسد مادر و از عمران مكني به ابوطالب و ملقب به شيخ بطحا. ۶۳ سال و ۲ ماه و ۷ روز عمر كرد و در ۲۱ رمضان سال چهلم هجرت به شهادت رسيد. ۳۲ سال در مكتب نبوب فيض برد.

در كتب اخبار بيش از هزار نام براي علي ۷ نوشته اند كه مشهورترين آنها علي است و اين نامي است كه شناسنامه آن از عرش آمده است:

در معناي علي ۷ جمعي گفته اند: اين نام به عنوان (علم) تا زمان آن حضرت سابقه نداشت و كسي فرزندش را به اين نام نام گذاري ننموده بود.[۵]

 

زندگي نامه

نام: علي ۷

پدر: ابوطالب

مادر: فاطمه بنت اسد

شهرت: امير مؤمنان

كنيه: ابوالحسن

لقب: مرتضي

زمان و محل تولد: سيزدهم رجب، ده سال قبل از بعثت در درون كعبه

مدت امامت: ۳۰ سال

دوران خلافت: ۳۶ تا ۴۰ هـ.ق.

زمان و محل شهادت: ۱۹ رمضان ضربت خورد و ۲۱ رمضان در سن ۶۳ سالگي در كوفه به شهادت رسيد.

مرقد شريف: نجف اشرف

دوران عمر: دوران كودكي (ده سال اول)

دوران ملازمت با پيامبر (حدود ۲۳ سال)

دوران كنارگيري از خلافت‌ (حدود ۲۵ سال)

دوران خلافت: (۴ سال و ۹ ماه)

آ

آرامش دلها

علي حلال مشكل‌ها، علي آرامش دل‌ها

كند تا مشكلم آسان علي گويم، علي جويم

صفات ا… جمالي

* الّا بذكر الله تَطمئن القلوب[۶]: مگر نه اين است كه نام حضرت علي ۷ از اعلي، از اسماء الله است؛ مگر نه اين است كه علي ۷ پرورده‌ي مكتب نبوي است؛ مگر نه اين است كه علي ۷همدم و ياور مظلومان است؛ مگر نه اين است كه علي ۷مظهر عدالت و امامت است، بنابراين به ياد علي ۷بودن، همراه علي ۷بودن، يار علي ۷بودن مايه آرامش دلهاي عاشقان مي باشد.

آسمان آفتاب

لطف حقي، نور رحمت در دلت جا يافته

آسمان آفتابي، آفتابي در دلت پيدا شده

سلمان ساوجي

آسمان مظهر بزرگي و عظمت است و آفتاب مظهر درخشندگي و زيبايي. بنابراين شاعر علي ۷ در بيت فوق مشبه به قرار داده كه وجه شبه آن بزرگي و درخشندگي است.

آسمان لافتي

اي علي! اي آسمان لافتي، بحر نجا

عشق تو در اين فلك غوغا و محشر كرده است

نامعلوم

مصداق اين وصف در غزوه اُحد مي باشد. وقتي پيامبر (ص) و سربازانش براي مقابله با دشمن به سوي كوه اُحُد حركت كردند و به آنجا رسيدند، پيامبر (ص) عده اي را مأمور كرد كه از گردنه اُحد پاسداري كنند و به هيچ عنوان حتي در صورت پيروزي سپاه اسلام آنجا را ترك نكنند. جنگ آغاز شد و سپاه اسلام پيروز گرديد، وقتي سپاهيان وارد ميدان شدند جهت جمع‌آوري غنايم، علي‌رغم دستور پيامبر (ص) آن عده اي كه در گردنه بودند، وارد ميدان شدند كه ناگهان دشمن از فرصت استفاده كرد و از پشت به سربازان اسلام حمله‌ور شد. در آن زمان وقتي دوباره آتش جنگ شعله ور شد، سپاه دشمن به دروغ اعلام كردند كه پيامبر (ص) كشته شد و همين امر سبب شد گروهي از مسلمين فرار كنند. وقتي دشمن فرصت را مناسب ديدند به پيامبر (ص) حمله ور شدند. حضرت علي ۷ كه در كنار پيامبر (ص) بود. از پيامبر دفاع مي كرد و پروانه‌وار اطراف رسول خدا (ص) مي گشت و از او محافظت مي نمود. در اين جنگ حضرت علي ۷ آن قدر با كفّار جنگيد و آن قدر با شمشيرش به دشمن ضربه زد تا اينكه شمشيرش شكست و پيامبر (ص) وقتي وضع را بدين گونه ديد شمشير خود را ذوالفقار نام داشت، آن را به حضرت علي ۷ داد و با آن حضرت به مقابله پرداخت. در همين زمان بود كه جبرئيل در زمين و آسمان ندا كرد: «لا فتي الّا علي لا سَيف اِلّا ذوالفقار». جوانمردي چون علي ۷نيست و شمشيري چون ذوالفقارش.

آسمان عدل پرور

خصم جهل و بت پرستي، ضد بيداد و فساد

آسمان عدل پرور يا اميرالمؤمنين

حبيب الله خبّاز

رسول خدا (ص) درباره عدل علي ۷ مي فرمودند: «كفّي و كفُّ عليّ في العدلِ سواءٌ و يدي عليّ بن ابي طالبٍ في العدل سواءُ » دست من و علي بن ابي‌طالب در اجراي عدالت يكسان سات. سپس فرمودند: «با وفاترين شما در تعهدات الهي نسبت به رعيت و در تقسيم اموال و بالاترين شما در نزد پروردگار علي ۷ است.[۷]

علي ۷قانون فطرت است؛ منبع فياضي است كه تمامي ندارد وي شخصي است كه پيش از عمر خود به دنيا آمد. سراسر وجود ۷، تاريخ، سيرت، خلق و خوي، و عدل … او درس است و بس.

«علي ۷ پيش از آنكه امام عادل براي ديگران باشد و درباره ديگران به عدل رفتار كند، خود شخصاً موجودي متعادل و متوازن بود، آنقدر بزرگ بودند كه روزها چشم انسانها مواسات و از خود گذشتگيهاي او را مي‌ديد.

آسمان آفتاب

لطف حقي، نور رحمت، در دلت جا يافته

آسمان آفتابي، نور عزت در دلت پيدا شده

سلمان ساوجي

آسمان همان فضاي لايتناهي كه مظهر عظمت و بزرگي است و‌ آفتاب در شعر و ادب فارسي مظهر درخشندگي و زيبايي. اين دو صفت يعني بزرگي و درخشندگي از اوصاف بارز و آشكاري است كه در تمام زندگي مولا اميرالمؤمنين مورد اقرار همه كس حتي دشمن اوست. پيغمبر (ص) و علي ۷

از يك نور عظيم و زيبا خلق شدند.

حسين بن علي ۷ فرمودند: از جدّم رسول الله شنيدم كه فرمود: در شب معراج در عرش الهي فرشته‌اي ديدم كه در دستش شمشيري از نور همانند ذوالفقار علي ۷ بود. فرشتگان آسماني هر وقت مشتاق ديدار علي ۷ مي‌شدند به آن فرشته نگاه مي كردند. به پيشگاه پروردگار عرض كردم، پروردگارا اين برادرم علي‌بن‌ابي‌طالب و پسر عم من است؟ خداوند تبارك و تعالي فرمود: اي محمّد! اين فرشته را شبيه علي ۷ خلق كردم تا مرا عبادت كند و آنچه تا روز قيامت حسنه و تسبيح و تقديس من مي نمايد ثوابش متعلق به علي‌بن‌ابي‌طالب است.[۸] عظمت علي ۷ ، صفا و درخشندگي علي ۷  آنقدر زياد است، چه از زبان قرآن، چه از زبان پيامبر (ص) و ائمه و بزرگان كه حدّي براي آن وجود ندارد.

در كتاب احقاق الحق نوشته علامه عبدالله حنفي آمده است كه: ابي هريره روايت كرد و گفت: روزي نزد رسول خدا نشسته بوديم كه علي ۷ وارد شد و رسول خدا (ص) گفت: برادر و عموزاده‌ام خوش آمد و من و  او از يك نورآفريده شده‌ايم.[۹]

و علامه گنجي در كتاب كفايه الطالب مي نويسد: ابن عباس از رسول خدا (ص) روايت كرد كه فرمود: خداوند چهل هزار سال پيش از آنكه دنيا را بيافريند، عمودي از نور آفريد و او را در برابر عرش خود قرار داد تا چون آغاز بعثت من شد، آن را دو نيم كرد از نصف آن پيغمبر شما را آفريد و نيم ديگر علي‌بن‌ابي‌طالب است.[۱۰]

 

آفتاب كبريا

آفتاب كبريايي، دُر بحر لافتي

فخر آل مصطفي مخصوص نص هل اتي

سلمان ساوجي

آفتاب شرع

آفتاب شرع و مهر دين و سلطان امم

مِهر پاك مصطفي يعني اميرالمؤمنين

آصف تهراني

آفتاب عالم آسمان

آفتاب عالم اسلام و خورشيد صفا

نور يزدان، روشنايي بخش بر ليل و نهار

امين ميرهادي

آفتاب فروزان

شمع جمع است چو در گوشه‌ي محراب دعاست

آفتابيست فروزنده چو در پيش صف است

بابا فغاني

آگاه اسرار

تو اي آگاه از اسرار علي جانم، علي جان

سروجانم فداي تو علي جانم، علي جانم

نامعلوم

- حضرت علي ۷ خبر داد كه ابن‌ملجم فرق من را با تيغ مي شكافد و محاسنم را از خون سرم خضاب خواهد كرد.[۱۱]

- اميرالمؤمنين از شهادت امام حسن ۷ به زهر و شهادت امام حسين ۷ خبر داده بود.[۱۲]

- اميرالمؤمنين از خوارج و نهروان و عبور نكردن ايشان از نهر و كشته شدنشان، شهادت ميثم تمار، قنبر، كميل و حجر بن عدّي خبر داده بود.[۱۳]

- حضرت علي ۷ خبر داده بود از وقوع فتنه‌ها در كوفه و كشته شدن سركردگان ظلم و چنين هم شد كه وي خبر داده بود وقتي كه زيادبن‌ابيه و يوسف‌بن‌عمر و ديگران در كوفه بناي لقدي و ظلم نهادند به هلاكت رسيدند و همچنين خبر داده بود مردم را از عرض كردن معاويه بر ايشان سب و دشنام دادن وي را.[۱۴]

خبري غيبي حضرت علي ۷ درباره كشف راز مجدي كه با هر بار ساختن خراب مي شد، خبر غيبي حضرت مانع از ازدواج پسر و مادر، خبر غيبي درباره احوالات جوان مقدسي در سفر حج، خبر غيبي از كردار دشمنان، خبر غيبي از مقدار صحيح دينارها، خبر غيبي حضرت درباره پرچم دار كفر يعني حبيب بن حمار، خبر غيبي حضرت بر هلاكت لشكر نهروان، هلاكت معاويه و … بيانگر آگاهي و ارتباط آن حضرت با عالم غيب مي باشد و بس.

آمر به معروف

علي آمر به معروف است، علي مردان مردان است

علي ناهي ز منكر هست علي مردان مردان است

نامعلوم

از نگاه سيره علمي و ملي اميرالمؤمنين يكي از عوامل اصلي تداوم حكومت اسلامي، امر به معروف و نهي از منكر است، چونكه اقامه‌ي تمامي ارزشهاي اسلامي و اشاني ارتباط مستقيم با اين فرضيه‌ي الهي دارد؛ از نگاهي اگر اين فريضه فراموش گردد، حكومت اسلامي و محمّدي با شكست روبرو خواهد شد. در اشارات پيامبر (ص) و حضرت علي ۷ و ديگر ائمه سفارش و تأكيد به اين مسئله بسيار آمده است. حضرت امير در آخرين لحظات زندگاني پربركت خود در وصيت نامه‌اش مي گويد: «لا تتركوا لِامر

پايان نامه تأثير قرآن و حديث در ادب فارسي

۱۷ بازديد
دسته بندي فقه و حقوق اسلامي
فرمت فايل docx
حجم فايل 3.362 مگا بايت

پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود

پرداخت و دانلود

فهرست

پيشگفتار…ا-ب
مقدمه……ب-ج
چكيدهج-د
فصل اول: كليات تحقيق
۱-۱    مقدمه .۱
۱-۲    بيان مسئله..۲
۱-۳    اهداف تحقيق…..۲
۱-۴    اهميت تحقيق….۲
۱-۵    سئوالات تحقيق….۳-۲
۱-۶    فرضيه ها…۳
۱-۷    كليد واژه ها..۴-۳
فصل دوم: پيشينه تحقيق
۲-۱  مقدمه..۵
۲-۲  تاريخچه موضوع… ۷-۶
۲-۳  پيشينه نظري….۸-۷
۲-۴ پيشينه عملي(نقد كتاب)…۹
۲-۵ ضرورت تحقيق.۹
فصل سوم: روش تحقيق
۳-۱  مقدمه…..۱۰
۳-۲  روش هاي مورد استفاده در تحقيق..۱۱
۳-۳  فنون گردآوري اطلاعات و توضيح آن ها۱۲
۳-۴  جمع آوري داده ها…۱۲
۳-۵  تجزيه و تحليل داده ها..۱۳
فصل چهارم: يافته هاي تحقيق
۴-۱ مقدمه……۱۴
۴-۲ قرآن كتاب آسماني ما….۱۵
۴-۳ تعريف ادبيات….. ۱۵
فرضيه ۱: ادبيات فارسي از كلام قرآن بهره هاي فراواني گرفته است……۱۷-۱۶
۴-۴ تاثيرات دين اسلام در عرصه ي ادبيات..۱۹-۱۷
۵-۴ صبر و شكيبايي قرآن در نظم شاعران….۲۰-۱۹
۶-۴ حديث چيست…..۲۱-۱۰
۴- ۶-۱-حديث محبت در ادب فارسي……۲۵-۲۱
فرضيه ۲: برخي از شعراي متقدم در آيات و احاديث در شعر خود بهره گرفته اند…… ۳۵-۲۷
فرضيه ۳: ميزان استفاده حافظ از احاديث و قرآن در اشعارش زياد بوده است۴۲-۳۶
فرضيه ۴: مولوي داستان يوسف را در اشعار خود بررسي كرده است.۵۹-۴۳
فرضيه ۵: سنايي در اشعار خود به تصوير پردازي قرآني پرداخته است….۶۶-۶۰
فرضيه ۶: شهريار دراشعار خود از نهچ البلاغه بهره برده است…..۹۸-۶۷
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
۵- ۱مقدمه…۱۲۸
۵-۲ بحث و نتيجه گيري.. ۱۳۰-۱۲۹
۵-۳ مشكلات تحقيق…..۱۳۰
۵-۴- پيشنهادات تحقيق……۱۳۱
فهرست منابع و مآخذ…۱۳۳-۱۳۲
پيوست

فهرست منابع و مآخذ:

۱-     پور خالقي ********رودي، مهدخت (۱۳۷۱). فرهنگ قصه هاي پيامبران (تجلي شاعرانه اشارات داستاني در مثنوي، مشهد: (انتشارات آستان قدس) چاپ اول.

۲-     حداد، حسين(۱۳۷۹). هفت شهر عشق، تهران:( موسسه انتشارات قليايي) چاپ دوم.

۳-     حسين، تلمذ(۱۳۷۸) . مرآت مثنوي ، تهران: (نشر گفتار) چاپ اول.

۴-      حلبي، علي اصغر( ۱۳۶۹). تأثير قرآن و حديث در ادب فارسي، تهران: (انتشارات دانشگاه پيام نور).

۵-     دشتي، علي (۱۳۷۵). ديوان كامل شمس تبريزي،( انتشارات جاويدان) چاپ دوازدهم.

۶- راستگو، سيد محمد(۱۳۷۹). تجلي قرآن در شعر و ادب پارسي(نشريه بشارت)- قسمت پانزدهم.

 ۷- راستگو، سيدمحمد( ۱۳۸۰) تجلي قرآن در اشعار حافظ، (نشريه بشارت).

۸- راشد محصل، محمد رضا(۱۳۸۰). پرتوهايي از قرآن و حديث در ادب فارسي ، مشهد: ( به نشر، انتشارات آستان قدس).

 ۹- شيرازي، مكارم (۱۳۷۶). تفسير نمونه جلد ۱۹(انتشارات دارالكتب الاسلاميه).

۱۰- صفا، ذبيح الله(۱۳۷۶). گنجينه سخن۱،۲،۳،( انتشارات فردوسي) چاپ ششم.

۱۱- عباس نژاد، محسن (۱۳۸۵). قرآن، ادب و هنر، مشهد: (مدرسه انشاراتي بنياد پژوهش هاي قرآني حوزه و دانشگاه) چاپ اول.

۱۲- گنجوي، نظامي (۱۳۷۷). كليات خمسه حكيم نظامي گنجوي، تهران: (انتشارات اميركبير) چاپ هفتم.

۱۳- محمودي ، ثابت(سهيل) (۱۳۸۰). هنر بزرگ ادبيات ديني فرم گرايي براساس قرآن(نشريه گلستان قرآن).

۱۴- معين، محمد(۱۳۷۵) . فرهنگ فارسي معين جلد ۱ و ۲، تهران: (انتشارات امير كبير).

۱۵- تاريخ و ادبيات ايران و جهان سال دوم آموزش متوسطه (۱۳۸۳). تهران: (شركت چاپ كتب درسي ايران).

۱-۱  مقدمه

 اين تحقيق توسط دانش آموزاني گردآوري شده كه در اول راه توكل بر خدا و تشويق اساتيد فرزانه و پشتكار را سرلوحه  كار خود قرار دادند. در اين فصل شما را از هدف و اهميت  تحقيقمان آگاه خواهيم كرد و در آخر اين كه، اركان اساسي تحقيقمان را توضيح خواهيم داد تا ابهامات برطرف شود و با ديدي بازتر تحقيق را دنبال كنيم.

 

1-2- بيان مسئله

 براي آشنايي با تأثيراتي كه قرآن و احاديث در ادبيات فارسي برجاي گذاشته اند، لازم است معروف ترين و متداول ترين نام كتاب خدا كه قرآن است را بشناسيم و آن را تلاوت كنيم و با تأثيراتي كه آيات و احاديث به صورت هاي مختلف : تلميح، تمثيل، قصه هاي منظوم و منثور شعرا و نويسندگان ايراني و فارسي زبان گذاشته اند آشنا شويم.

۱-۳- اهداف تحقيق:

- بررسي تأثير قرآن و حديث در ادب فارسي

- بررسي عوامل موثر بر تأثير قرآن و حديث در ادب فارسي

- تأثير قرآن و حديث در اعتلاي متون نظم و نثر ادبيات فارسي

۱-۴-  اهميت تحقيق:

در دوراني كه قرآن در برخي از كشور هاي اسلامي فقط براي كسب مقام و يا مزاياي اقتصادي تلاوت مي شود و شعراي آن ها بدون تاثر از قرآن شعر مي سرايند بر خود لازم دانستيم به گردآوري اين مطالب بپردازيم. اميد است توانسته باشيم با انجام اين كار به سطح آگاهي خود و ديگران افزوده باشيم.

۱-۵- سئوالات تحقيق

۱- عوامل مؤثر بر تاثيرگذاري قرآن و حديث در ادب پارسي كدام است؟

۲- تا چه حد شعراي فارسي زبان از آيات قرآن در اشعار خود تأثير پذيرفته اند؟

۳- از ميان شعراي متقدم كداميك از آيات و احاديث در شعر خود بهره گرفتند؟

 ۴- ميزان استفاده حافظ از احاديث و قرآن در اشعارش تا چه اندازه بوده است؟

۵- داستان يوسف از ديدگاه مولوي چگونه است؟

۶- آيا سنايي در اشعار خئد به تصوير پردازي قرآن پرداخته است؟

۷- آيا شهريار در اشعار خود از نهج البلاغه بهره برده است؟

۱-۶-فرضيه ها

۱- ادبيات فارسي از كلام قرآن بهره هاي فراواني گرفته است.

۲- برخي از شعراي متقدم از آيات و احاديث در شعر خود بهره گرفته اند.

۳- ميزان استفاده حافظ از احاديث و قرآن در اشعار وي زياد بوده است.

۴- مولوي داستان حضرت يوسف را در اشعار خود بررسي كرده است.

۵- سنايي در اشعار خود به تصوير پردازي قرآن پرداخته است.

۶- شهريار در اشعار خود از نهج البلاغه بهره برده است.

 

1-1- مقدمه

 از آن جايي كه براي دانستن درباره ي تأثير قرآن و حديث بر ادب پارسي بايد با خود ادبيات بيشتر آشنا شده سپس تأثير قرآن و حديث را در آن بررسي كنيم، بنابراين بر آن شديم تا با تحقيق در رابطه با اين موضوع اطلاعات لازم را براي شناخت بيشتر آن كسب كنيم.

ضمن اين كه خواندن هر كتابي در ذهن خواننده ابهامات و سئوالاتي ايجاد مي كند كه گاهي با خواندن ديگر كتب رفع مي شود و گاهي به نقد مي انجامد كه ما با خواندن چندين كتاب نقدهايي از آن ها كرديم، كه اگر نقد ما به جا باشد انشاء ا. . . سازنده نيز خواهد بود و اگر بي جاست همين جا از نويسندگان كتاب ها پوزش مي طلبيم.

 

2-2 تاريخچه موضوع

زبان ايران پيش از اسلام، كه مادر و ريشه زبان امروز ايران است، پارسي (فارسي) ناميده  مي- شود. اين زبان از شاخه زبان هاي هندي  و اروپايي به اين ترتيب با اغلب زبان هاي جهان متمدن ( قديم و جديد ) خويشاوند است. زبان فارسي به سه دوره جداگانه تقسيم مي شود :

-فارسي باستان : كه در دوره هخامنشي رايج بوده و فرمان ها و نامه هاي شاهان به آن زبان نوشته مي شده است.

-فارسي ميانه : زبان هاي ايراني ميانه به دو گروه عمده شرقي و غربي تقسيم و هر كدام از اين دو گروه به دو شاخه شمالي و جنوبي مجزا شده اند.

- فارسي نو : پس از ورود اسلام به ايران زبان فارسي تحول تازه اي را پشت سر گذاشت و با استفاده از خط (الفبا) عربي به مرحله نويني گام نهاد كه در اصطلاح ، فارسي نو (دري) گفته مي شود.

معمولا دوره هاي تاريخ ادبيات را در گذشته بدون هيچ دليلي برمبناي سلسله ها تقسيم بندي مي كردند و به اين ترتيب ادبيات را تابع جريان هاي سياسي حاكم قلمداد مي كردند مثل ادبيات دوره مغول اما تقسيم دوره هاي ادبي با تقسيمات سياسي ، تاريخي و جغرافيايي همخواني نداشت و هرگز اصل و مبنا قرار نمي گرفت.

در عصر رودكي كه دوره خردآزمايي نيز نام گرفته شعر دري با تمام ويژگي هاي زباني و مضموني خود، روبه گسترش نهاد. دردوره ساماني رودكي به پدر شعر فارسي مشهور و مورد تمجيد شاعران پس از خود هم چون عنصري قرار گرفت.

به عصر ناصرخسرو دوره شعر مكتبي نيز گفته مي شود و از اين هنگام بود كه ادبيات عرفاني و مردمي شكل يافت ، زبان دري از خواستگاه خود ،خراسان، خارج گرديد و به داخل فلات ايران و اندكي بعد به آذربايجان نيز راه يافت و به دليل آن كه زبان رسمي حكومت مركزي بود شاعران و نويسندگان ناگزير بودند فارسي را فرا گيرند و با آن به سرودن شعر و تاليف كتاب بپردازند.

 ۲-۳- پيشينه نظري

۱- قرآن كريم- ترجمه و تفسير مجتبي فولادوند

۲- ۱۳۷۱- فرهنگ قصه هاي پيامبران(تجلي شاعرانه اشارات داستاني در مثنوي)، مه دخت پورخالقي ********رودي

در اين كتاب اشعاري از مثنوي كه با سوره هاي قرآن و با داستان ها و وقايع قرآني مطابقت داشته است جمع آوري شده است.

۳- ۱۳۷۵ – ديوان ناصر خسرو- جهانگير منصور

مربوط به اشعار جمع آوري شده ي ناصر خسرو مي باشد.

۴- ۱۳۷۵- فرهنگ معين جلد ۱ و ۲- دكتر محمد معين

در لغت نامه ي پارسي معين به توضيح برخي لغات دشوار ادبي پرداخته شده است.

۵- ۱۳۷۶- گنجينه سخن جلد ۱ و ۲ و ۳، دكتر ذبيح الله صفا

  به طور مختصر به شرح تاريخچه ي ادبيات پارسي پرداخته شده است.

۶- ۱۳۷۷- كليات خمسه حكيم نظامي گنجوي، نظامي گنجوي

مربوط به اشعار جمع آوري شده از نظامي مي باشد.

۷- ۱۳۷۷- تفسير نمونه جلد ۱۹- استاد مكارم شيرازي و همكاران

 به تفسير آيات شريف قرآن پرداخته شده است.

۸- ۱۳۷۸ ه.ش- مرآت مثنوي- تلمذ حسين

در مرآت مثنوي پس از ستايش مولانا و اشاره به شاعران هم عصر وي، اشعار مولانا در شش دفتر او به طور خلاصه بيان گرديده و در پايان اشعاري از وي كه با آيات الهي مطابقت داشته اند گردآوري شده است.

۹- ۱۳۷۹- نشريه بشارت قسمت پانزدهم- سيدمحمد راستگو

در اين مجله مفاهيمي درباره ي قرآن كريم بيان شده است و  سعي شده است كه قرآن براي خواننده ملموس تر شود.

۱۰- ۱۳۸۰- پرتوهايي از قرآن و حديث در ادب فارسي- دكتر محمدرضا  راشد محصل

به بررسي نقش قرآن و حديث در ادب پارسي پرداخته شده است.

۱۱-۱۳۷۷ – نشريه بشارت قسمت دهم- سيد محمد رضا راستگو

در اين نشريه اولا به توضيح مختصري از زندگينامه ي حافظ پرداخته شده و ثانيا اشعاري از وي كه با قرآن مطابقت داشته اند جمع آوري شده است.

۱۲- ۱۳۸۰- نشريه گلستان قرآن پياپي ۱۰۸- ثابت(سهيل) محمودي

به بررسي نحوه ي تأثيرپذيري ادبيات پارسي از قرآن پرداخته شده است.

۱۳- ۱۳۸۵- قرآن، ادب و هنر- حجت الاسلام محسن عباس نژاد

اشعاري از شاعران پارسي زبان كه با قرآن و احاديث مطابقت داشته اند جمع آوري شده است.

 

۲-۴- پيشينه عملي(نقد كتاب)

۱-    يكي از معايب كتاب گنجينه سخن نثر دشوار آن است به علاوه اين كتاب داراي جملات طويل و بلندي است كه فهم و درك آن را مشكل مي سازد و هم چنين از ذكر نمودن نام انتشارات خودداري كرده و داراي نگارشي قديمي مي باشد.

۲-    در كتاب كليات خمسه نظامي گنجه اي يكي از كاستي ها و معايبي كه مي توان يافت اين است كه در هيچ كجاي كتاب از نام مصحح كتاب ياد نشده است و هم چنين در جاي جاي كتاب از كلمات مشكلي استفاده شده است كه فهم آن ها براي ما چندي مشكل بود.

۲-۵- ضرورت تحقيق:

در هيچ جا از اشعار شعراي پارسي به چشم نمي خورد كه آيات قرآن و احاديث در اشعارشان تأثير نداشته باشد و تفاوت اشعار شاعران اسلامي با شعراي اروپايي در اين است كه قرآن به عنوان يك كتاب آسماني فقط براي تلاوت نبوده بلكه عملاً در اشعار شعراي فارسي زبان اسلامي به عنوان يك فرهنگ اسلامي بر مردم و جامعه تأثير گذاشته است. پس بر خود لازم دانسته تا تأثير قرآن و احاديث را در ادب فارسي بشناسيم.

۳-۱-  مقدمه

 روش هاي متفاوتي براي تحقيق و پژوهش موجود است كه موارد استفاده از آن بستگي به موضوع تحقيق و پژوهش دارد ما در اين فصل به روش هايي كه موجود و از آن ها استفاده كرده ايم خواهيم پرداخت. اميد است كه اين روش ها مورد استفاده ي ديگران نيز قرار بگيرد.

۳-۲- روش هاي مورد استفاده در تحقيق

 روش هاي كلي و عمومي تحقيق عبارتند از:

الف) تجربه و آزمايش      ب) مشاهده      ج) پرس و جو             د) مطالعه

ممكن است در تحقيق از يك يا دو يا هر چهار روش، متناسب باموضوع تحقيق، استفاده شود.

الف) تجربه و آزمايش: بيشتر در موضوعاتي كه مربوط به رشته ي تجربي است مورد استفاده قرار مي گيرد.

ب) مشاهده: كه به طور مستقيم با مشاهده كردن اطلاعات جمع آوري مي شود، كه به علت محدوديت زماني موفق به اجراي آن نشديم.

ج) پرس و جو از طريق پرسشنامه: در اين قسمت جامعه آماري ما دانش آموزان سوم و پيش دانشگاهي رشته ي علوم انساني دبيرستان نمونه فرهنگ آرمينه ي مصلي نژاد است.

پرسشنامه اي كه به تعداد ۱۰x سؤال در رابطه با نقش قرآن و احاديث در ادب پارسي به طور تصادفي در اختيار آن ها قرار داده شد و پس از جمع آوري اطلاعات با رسم جدول و نمودار براي هر سئوال نگرش دو گروه از دانش آموزان مقايسه شد.

د) مطالعه: پژوهشگر موضوع خود را انتخاب مي كند و به جستجو در منابع مختلف مي- پردازد. اين جست و جو ممكن است كتابخانه اي باشد.

در روش كتابخانه اي دست يافتن به كتاب بستگي به شيوه ي هر كتابخانه دارد. با پژوهش در كتب، منابع علمي و ديگر مآخذ در محدوده ي كتاب و كتابخانه و آن چه به اين فضا مربوط است (مانند استفاده از ابزارهاي نوين اطلاع رساني) به بررسي موضوع تحقيق پرداخته مي شود. ما بيش از نيمي از تحقيق خود را از روش فوق در كتابخانه هاي مختلف بهره برديم.

۳-۳-  فنون گردآوري اطلاعات و توضيح آن ها

 فنون گردآوري اطلاعات دو شيوه است: ۱) ميداني ۲)كتابخانه اي

ميداني به سه شيوه مصاحبه، مشاهده و پرسش نامه تقسيم مي شود كه ما در مبحث قبل به آن اشاره كرديم. در روش دوم، كتابخانه اي، گردآوري اطلاعات يا به صورت نقل عين مطالب يا خلاصه اي از مطلب و يا برداشتي از مطلب است. موضوع مورد اهميت در گردآوري اطلاعات،  شيوه ي درست ارجاع دادن مطالب است و بايد قوانين مربوط به هر كدام از سه شيوه را رعايت كنيم؛ مثلاً، در مورد نقل عين مطلب حتماً بايد آن را در گيومه قرار دهيم.

لازم به ذكر است اگر  قصوري در اين مورد رخ داده به علت كم كاري نبوده، بلكه عدم وقت كافي، كمبود امكانات و عدم شناخت ما نسبت به اين موضوع بوده است.

۳-۴- جمع آوري داده ها

جهت جمع آوري اطلاعات، از پرسشنامه استفاده شده است كه اين پرسشنامه توسط متخصصين تهيه شده است.

جهت بررسي پايايي پرسشنامه در يك نمونه ي ده تايي(  pilot study) دو بار با فاصله زماني يك هفته، پرسشنامه داده شده و با استفاده از آزمون هاي آماري مناسب پايايي پرسشنامه تاييد گرديده است. هم چنين جهت بررسي روايي پرسشنامه از آلفاي كرانباخ در يك نمونه پانزده تايي استفاده شده است.

۳-۵- تجزيه و تحليل داده ها

جهت توصيف اطلاعات از نمودار ها و جدول هاي آماري مناسب استفاده شده و در تحليل ميانگين نمره، از آزمون هاي آماري t-test (مقايسه ميانگين ها) و F ( مقايسه واريانس- ها) استفاده شده است.

علاوه بر اين، جهت بررسي روايي و پايايي پرسشنامه از آلفاي كرانباخ و pair t-test استفاده شده است.

۴-۱- مقدمه

     از آن جا كه تمامي محققان در جوامع بشري در پي نقش قرآن وحديث بوده اند،از كشور هاي غربي تا شرقي و بر اساس سطح فكري افراد همه براي رساندن جامعه ي خود به رشد فكري و فرهنگي و سياسي و اجتماعي تلاش دارند .در اين فصل به گوشه از اين نقش و تاثير قرآن وحديث در ادبيات فارسي خواهيم پرداخت .

     قبلا بايد اين نكته را ياد آوري نمائيم كه قرآن به عنوان يك الگوي بشري همواره مورد توجه شاعران و سخنوران قرار گرفته تا آن جا كه آن ها در بسياري از اشعار و نوشته هاي خود از قرآن و حديث بهره- هاي فراواني گرفته و در واقع با همت و پاسداري مسلمانان بوده كه در آن هيچ تحريفي صورت نگرفته است.

۴-۲- قرآن كتاب آسماني ما:

قرآن از درون سو، چراغي است كه راه شريعت و ديانت را براي روندگان، روشن و آشكار  مي سازد و آنها را از گمراهي و كژ راهي باز مي دارد و از برون سو، باور ديني مردم را پاس مي دارد. (نشريه بشارت، ۱۳۷۹: ۱۸/۵۳-۵۰)

قرآن ظاهري دارد و باطني. ظاهر آن همين واژه ها و آياتي است كه نوشته، خوانده، شنيده و ديده مي شود. اين ظاهر پرده اي است كه قرآن راستين را ، يعني؛ حقيقت باطني قرآن را فروپوشانده است و گرچه  اكثر اوقات مردم  با همين پوشش و لايه بيروني قرآن سروكار دارند، اما بايد دانست كه قرآن حقيقي و حقيقت قرآن، نه همين لايه  بروني و واژگاني است. از اين رو بي آن كه اين لايه بيروني فرو گذاشته، بايد سعي شود كه به لايه هاي دروني قرآن راه يافت و چهره راستين آن را از پرده هاي واژگاني جست و جو  كرد. البته اين مرحله شايستگي ها و بايستگي هايي را مي طلبد.(همان منبع:۵۴-۵۳)

۴-۳- تعريف ادبيات:

 براساس فرهنگ دهخدا در واقع ادبيات، «دانش هاي متعلق به علوم ادبي» گفته مي شود و در فرهنگ معين ادبيات اين چنين معنا شده: «ادبيات مجموعه آثار با ارزش باقي مانده از سخنوران و نويسندگان كهن هر ملّتي است و آثار رايج ميان مردم اهم از چيستان ها، افسانه ها و همانند آن.»

اما شايد بتوان ادبيات را نه بر مبناي« داستاني» يا «تخيلي»بودن بلكه بر اين اساس كه زبان را به شيوه ي خاصي به كار مي گيرد تعريف كرد، يعني؛ ادبيات زبان معمول را دگرگون مي كند قوت مي بخشد و به گونه اي نظام يافته آن را از گفتار روز منحرف مي سازد.

( Www. Dibache. Com:25/11/1387)

فرضيه ۱: ادبيات فارسي از كلام قرآن بهره هاي فراواني گرفته است.

قرآن كتاب ديني و اعتقاد نامه همه مسلمانان جهان است. قرآن شريف اين كتاب حكمت و هدايت نظر به مرتبه ي بعدي انسان ها از خاك تا افلاك دارد و اساسا آمده است كه آدمي را از  شهوات پست حيواني به اوج افلاك و سفرهاي علوي و آسماني برساند. كتابي كه با گذشت هزار و چهارصد سال، با زندگي آنان عجين شده و گويي با رگ و پوست و خون آنان درهم آميخته، لذا خواندن، درك مفاهيم و آموزش اين كتاب بزرگ به منزله زيستن و حيات دوباره انسان هاست.                                                         (www.aftab.com:30/11/1387)

از روزي كه انسان به اين جهان قدم مي نهد تا روزي كه از اين جهان فاني توشه حيات اخروي را بر مي گيرد و رخت سفر مي بندد در غم و شادي و در زندگي اجتماعي و فردي با قرآن و حديث سروكار دارد و همين ملازمت و مخلوط شدن زندگي با اين كتاب آسماني نياز به فهميدن و فهمانيدن آن را براي هر مسلماني آشكار مي سازد. (همان منبع)

از اين گذشته بر همه آشكار است كه پس از فتح ايران توسط اعراب و لشكر اسلام، مردم ايران كه نداي حيات بخش اسلام را با گوش جان شنيدند، با شور و شوق تمام اين فرهنگ را پذيرفتند و در بالندگي و رشد آن در زمينه هاي گوناگون علمي، اعتقادي، اجتماعي و سياسي، ادبي و هنري پا به پاي ديگر مسلمانان حركت كردند(و چه بسا در مواردي گوي سبقت را از اعراب ربودند) و سرمايه هاي جاودان و ماندگاري را براي ما آفريدند. (همان منبع)

ادبيات كهن سال ايران چنان مفاهيم گوناگوني را از اين سرچشمه هاي پربركت الهي وام گرفته بنابراين آشنايي با قرآن و حديث، آگاهي نسبت به تمامي زواياي سروده ها و نوشته هاي شعرا و نويسندگان ايراني به امري محال مبدل شده است. از طرفي، اين تأثيرپذيري تنها به حوزه مفاهيم محدود نشده و حوزه علوم ادبي و چگونگي به كارگيري كلمات و كيفيت كلام را نيز در برگرفته است. (همان منبع)

يكي از اين سرمايه هاي افتخارآميز، سروده هاي شاعران و سخنوران و نوشته هاي دبيران و مترسلان و نويسندگان و تاملات عارفان و انديشه هاي حكيمان و فيلسوفان ايراني مسلمان است. (همان منبع)

مقصود اين است كه در صدر اسلام يعني قرن اول و دوم، ادبيات عربي، آن مقداري كه قرآن بايد جاي خود را در آن باز كند، نكرده است و هر چه زمان مي گذرد قرآن بيشتر آن ها را تحت نفوذ قرار   مي دهد.  به عنوان مثال رودكي كه از شعراي قرن سوم است اشعارش فارسي محض است و نفوذ قرآن زياد در اشعارش  به چشم نمي خورد، اما  كم كم در زمان فردوسي و حتي بعد از آن نفوذ قرآن بيشتر مشاهده مي شود. (همان منبع)

در قرن ششم و هفتم يعني در دوران مولوي ، مولوي حرفي غير از قرآن ندارد و هر چه مي گويد تفسيرهاي قرآن از ديدگاه عرفاني اوست. (همان منبع)

۴-۴- تاثيرات دين اسلام در عرصه ادبيات

دين اسلام تاثيرات زيادي در تمام شئون زندگي ايرانيان به ويژه در عرصه ادبيات از خود به جاي گزارده تا جائيكه اگر  به كتاب هايي كه از پيشينيان بر جاي مانده نظري افكنده شود ، دريافت خواهد شد كه كمتر موضوع ادبي است كه مايه خود را از مفاهيم قرآني نگرفته باشد به گونه اي كه در  بيشتر مفاهيم و مطالب آن ها يا به طور آشكار و يا غيرمستقيم مانند كنايه و ايهام به بيان نكته اي حكمت آموز از كلام خداوند اشاره شده و در اين زمينه كافي است به قلم بزرگ مرداني چون مولوي، سعدي، فردوسي  و ديگر آثار منظوم و منثور نظري افكنده شود تا مشاهده شود كه چقدر از آيات ، اشارات ، عبارت و يا نكات و دستورات تربيتي ، اخلاقي، علمي و سياسي و . . . آورده و با شعرهاي خود ذهن بشر را به تكاپو وا داشته است.) www.aftab.com)

در تاريخ  ادبيات فارسي، نشانه هاي تاثير قرآن در نظم و نثر فارسي كاملا مشهود است و به صور گوناگون، شعرا و نويسندگان از عبارات و مضامين آيات قرآني و الفاظ قرآني استفاده كرده اند. اين استفاده، يا  عين عبارت يا به مضمون يا به صورت اشاره يا به صورت حل و ترجمه يا به صورت كاربرد الفاظ قرآني بوده است.  نمونه هاي زيادي در دوره هاي ادبي زبان فارسي است كه اين تاثيرات را كاملا نشان مي دهد. در قرن چهارم هجري اصولا معارف اسلامي پايه و اساس فرهنگ جوامع مسلمان بوده و در همه شئون زندگي مسلمانان نفوذ داشته است. در دوره(عصر ساماني) شواهد متعددي براي اين تاثير مي توان يافت. در اشعاري از اين دوره، مضامين و قصص قرآني و احاديث نبوي به  صورت هاي متفاوت  بازتاب پيدا كرده است. (همان منبع)

بطور كلي در اشعار شاعران و نثرهاي نويسندگان به غير از آيات الهي به سخن معصومان و احاديث آنها بسيار اشاره كرده اند. اما بزرگترين چيستان ، سر اسرار هستي آفريدگار است و در كنار آن چرايي آفرينش و از كجايي آن، هان كه مولانا مي گويد:

از كجا آمده ام آمدنم بهر چه بود                            به كجا مي روم آخر ننمايي وطنم

(همان منبع)

بعد از ظهور اسلام در ايران، نزديك به دو قرن ادبيات فارسي مكتوب قابل توجه نداشته ايم. البته اين نكته به اين معنا نيست كه ادبا و شعرا از نوشتن و سرودن دست كشيده اند بلكه بنا بر ضرورت هايي كه در آن هنگام به وجود آمد، به زبان عربي تمايل پيدا كردند و لي نكته اي كه بايد به آن توجه داشت اين است كه اين تاثير پذيري به مرور در بين ادبا و شعرا بيشتر شده است. (همان منبع)

 در دوره غزنوي هم شواهد متعددي از تاثير آيات قرآني و مضامين قرآني در شعر فارسي وجود دارد. به عنوان مثال مي توان به نمونه هايي از عنصري اشاره كرد: «در دشمنانت گرچه كثيرند خير نيست/ چونان كه گفت يزدان لاخير في  كثير» كه اشاره است به سوره نسا،آيه ۱۱۴: «لاخير في كثير من نجويهم». در اينجا عنصري به صراحت  به اين عبارت قرآني اشاره مي كند.در جاي  ديگر باز عنصري اشاره دارد به داستان هاروت و ماروت در سوره بقره و مي گويد: « زهره به دو رخسار تو داده همه زيور/ هاروت به دو چشم تو داده همه دستان»(همان منبع)

۴-۵- صبر و شكيبايي قرآن در نظم شاعران

 

 

پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود

پرداخت و دانلود

دانلود تحقيق تاريخچه زبان و ادب فارسي

۱۳ بازديد
تحقيق تاريخچه زبان و ادب فارسي

تحقيق-تاريخچه-زبان-و-ادب-فارسيدانلود تحقيق با موضوع تاريخچه زبان و ادب فارسي، در قالب word و در 9 صفحه، قابل ويرايش. بخشي از متن تحقيق: زبان فارسي، زبان بين المللي عرفان است. چه بسيار عارفاني كه از ترك و عرب و هندي كتاب هاي عرفاني خود را به فارسي نوشته اند. مكتب تصوفدانلود فايل