| دسته بندي |
فقه و حقوق اسلامي |
| فرمت فايل |
docx |
| حجم فايل |
91 كيلو بايت |
پس از پرداخت، لينك دانلود فايل براي شما نشان داده مي شود
پرداخت و دانلود
فهرست
چكيده مطالب: ۱
فصل اوّل : ۲
كليّات ۲
۱- تعريف وتبيين موضوع : ۲
۲- ضرورت واهداف تحقيق : ۲
اهداف تحقيق : ۳
۴- فرضيه ها يا سؤالات اصلي وفرعي : ۵
۵- روش تحقيق: ۵
فصل دوّم : ۶
تربيت ۶
تعريف ريشه ي واژه ي تربيت ۶
ارزش تربيت : ۷
فطرت وتربيت : ۸
توصيه به فراگرفتن علم : ۸
اهميت تربيت اولاد ۹
روش الگويي درتربيت فرزندان ۱۲
تربيت به وسيله ي دوست : ۱۴
قاطعيت در تربيت ۱۸
آثارتنبيه بدني : ۱۹
فصل سوم : ۲۱
تربيت ديني نوجوان ۲۱
ضرورت درك نوجوان ۲۲
مسئوليّت پدران ومادران درتربيت ديني نوجوانان : ۲۲
انتخاب همسرمناسب : ۲۵
۱- راهنمايي فرزند به جانب ايمان به خداي تعالي : ۲۷
۲- ايجاد خصلت خشوع وتقوا وعبوديّت دراعماق وجود فرزند : ۲۸
۳- پرورش حسّ حضورونظارت الهي : ۲۸
ويژگي هاي تربيت ديني نوجوان : ۲۹
راه هاي تقويّت رفتار مذهبي ۳۰
مادر وپرورش عاطفي فرزندان ۳۵
تربيت اجتماعي نوجوان ۳۶
فصل چهارم : ۳۸
دوره ي نوجواني وبلوغ ۳۸
آثار تغييرات بلوغ : ۳۹
نيازها وعلا يق نوجوانان ۴۱
مراقبت ها درنوجواني ۴۳
آموزش ها : ۴۸
ايجاد عادات مناسب : ۴۸
فصل پنجم : ۵۰
مشكلات نوجوان ۵۰
۱- ترس ها ونگراني ها ۵۰
۲- خشم وحسادت ۵۱
دروغ گوئي : ۵۲
كمرويي : ۵۳
دزدي : ۵۴
وظايف خانواده درمورد دزدي: ۵۵
تربيت غريزه ي جنسي : ۵۶
انحرافات جنسي : ۵۸
اشكال مختلف انحرافات جنسي : ۵۹
درمان : ۵۹
نتايج : ۶۲
فهرست منابع : ۶۳
كتابنامه : ۶۶
فهرست منابع :
۱- احمدي ، سيّد احمد ،روان شنا سي نوجوانا ن وجوانا ن ،انتشارات مشعل، ۱۳۷۴
۲- استادان طرح جامع آموزش خانواده، خانواده وفرزندان دردوره ي راهنما يي،انتشارات انجمن اولياء ومربيان، ۱۳۷۷ش
۳- اكبري، ابوالقاسم، مشكلات نوجواني وجواني ، نشرسا والان، ۱۳۸۱ش
۴- آل ردل، شرلي، چگونه ما دران موفّقي شويم ، ترجمه ي آلما دخت مزينا ني ، انتشارات كتاب امروز،۱۳۷۹
۵- ال هي،لوئيز، زنا ن توانمند ، ترجمه ي مينا اعظا مي ، انتشارات صورت گر، ۱۳۸۲ش
۶- الامدي التميمي، عبدالواحد، غررالحكم ودررالكلم، ترجمه ي محمد علي ا نصاري قمي، چاپ افست،تهران ، ۱۳۶۰ش
۷- اميني ، ابراهيم، آيين تربيت ، ا نتشارات اسلامي، ۱۳۶۸
۸- اميني ، ابراهيم، اسلام وتعليم وتربيت ، انتشارات انجمن اولياء ومربيان، ۱۳۷۲
۹- انصاريا ن ،حسين، نظا م خانواده دراسلام، انتشا رات امّ ابيها،۱۳۷۷
۱۰- انصاريان ،حسين، فروغي ازتربيت اسلامي،ا نتشارات مفيد، چاپ چهارم، زمستان ۱۳۶۵
۱۱- حسين زاده ،سيدعلي، سيره تربيتي پيامبر واهل بيت ، پژوهشكده ي حوزه ودانشگاه،
۱۳۸۰ش
۱۲- حيدري ، اكرم ( گيتي ) ، كتاب بلوغ ، مشكلات رواني نوجوانان ،ا نتشارات پرشكوه، ۱۳۸۱ش
۱۳- سادات ، محمد علي، راهنماي پدران ومادران ،دفترنشرفرهنگ اسلامي ، ۱۳۷۲، ج ۱
۱۴- شعاري نژاد ،علي اكبر، روان شنا سي نوجوان،انتشارات فاخر، تهران، ۱۳۷۹
۱۵- طبرسي،نوري، مستدرك الوسا ئل ،آل بيت احياء تراث، ۱۴۰۸ ق، ج ۲
۱۶- عا ملي ،حرّ(شيخ محمّدبن الحسن )، وسا ئل الشّيعه ، داراحياء التراث العربي ، ج ۷
۱۷- عصام عيتاري ، تربيت وآموزش كودك دراسلام ، دكترعبدالصاحب يادگاري ، كانون نشر انديشه هاي اسلام ، چاپ اول ، ۱۳۷۰،
۱۸- قشلاقي، محمدعلي، روانشناسي رشد دردوره ي نوجواني، انتشارات مولانا، چاپ اوّل ، ۱۳۷۱ش
۱۹- قا ئمي ،علي، نقش ما در درتربيت ، ا نتشا رات اميري ،۱۳۷۵ش
۲۰- قا ئمي ،علي، حيا ت زن درانديشه ي اسلامي ، انتشا رات اميري ،۱۳۷۳ش
۲۱- قمي،شيخ عبّاس، سفينة البحا ر، بنيا دپژوهشهاي اسلامي، ۱۴۱۶ ق، ج۲۷
۲۲- كاكيا ،ليدا، نگرشي نو بر تربيت نوجوانا ن ، ا نتشارات اقاقي ، ۱۳۸۰ش
۲۳- دكتر كريمي،عبدالعظيم، رويكردي نما دين به تربيت ديني با تأ كيد برروش هاي اكتشا في، ، مؤسسه ي انتشارات قدياني، ۱۳۷۴ش
۲۴- كليني ،محمدبن يعقوب، اصول كا في ،انتشارات گلگشت، ۱۳۷۵ ،ج ۳
۲۵- استا د مظا هري،حسين، تربيت فرزند ازنظراسلام،انتشارات امّ ا بيها،چاپ ششم، ۱۳۸۰
۲۶- مدرّسي، آيت الله سيّد محمّد تقي ،آزادي ومسئوليّت زن ، ترجمه ي حميد رضا آ ژير، انتشا رات محبّا ن الحسين ،چاپ ا ول،۱۳۸۰
۲۷- مجلسي ،محمد باقر، بحا رالانوار، داراحياء التراث العربي، ج ۶۷
۲۸- مكارم شيرازي،ناصر، تفسيرنمونه، دارالكتاب الاسلاميّه ، ۱۳۷۳، ج۱۶۷
۲۹- محمّدي ري شهري،محمد، ميزان الحكمة،انتشارات دارالحديث، ۱۳۷۸، ج ۵
۳۰- استا د مطهّري ،مرتضي، نظام حقوق زن در اسلام ،انتشارات صدرا، ۱۳۷۶
۳۱- ناصرعلوان ،عبدالله، چگونه فرزندان خودراتربيت كنيم ، مترجم عبدالله احمدي، نشراحسا ن ، ۱۳۷۷ش، ج۱
۳۲- نراقي، محمد مهدي، جامع السعادات، چاپخانه ي نجف اشرف، بي جا، ۱۳۸۳ق، ۳ جلد
۳۳- نوّابي نژاد، شكوه، روان شنا سي زن ، چا پ اطلس ،۱۳۷۹ش
چكيده مطالب:
دوران نوجواني ازمهم ترين دوران زندگي هرفرد مي باشد وبه دليل بلوغ فرد است كه اين دوران مهم شمرده مي شود ومادربه عنوان مربّي وهمراه هميشگي فرزند ، با درك اهميّت اين دوران بايد روش هاي خاصّي را براي تربيت اسلامي فرزند درپيش گيرد .
يكي ازمهم ترين دلايل انتخاب اين موضوع اهميّت آن دررشد وتعالي جامعه وبالطبع زندگي بهترخانواده است ومادرمهمترين نقش را درتربيت فرزندان برعهده دارد.
دراين تحقيق بطوراجمالي به تربيت واهميّت آن پردا خته ام . نقش مادردرتربيت ، نقش ويژه وحسّاسي است ودرلابلاي بحث ، آيات قرآن وروايات منا سب بابحث را ذكركرده ام .
دوران نوجواني وبلوغ هم مهمترين دوره درشكل گيري شخصيّت هرفرد مي باشدومشكلات اين دوران هم اهميّت بسزايي دارد .
خانواده ووالدين وروابط والدين با نوجوان اهميّت ويژه اي دارد ووالدين خصوصاً مادربايد ازاين فنّ دقيق وحسّاس برخوردارباشد وشيوه هاي مناسبي را براي تربيت نوجوان بكارگيردتا نتيجه ي زحمات خود را درآينده اي نه چندان دوردريابد.
اميد است پسران امروز كه پدران فردا هستند ، با مطالعه ي اين تحقيق به خودآ ينده وارزش واهميّت خودرا دريابند وبه عنوان انساني كه بايد درآينده پدرشودونسلي سالم وپاك به جامعه تحويل دهند .
فصل اوّل :
كليّات
۱- تعريف وتبيين موضوع :
واژه ي تربيت ازريشه ي (رَبَوَ ) به معناي افزا يش ونمواست وبطوركلّي بايد بررسي شود كه مادرچگونه رفتاري را داشته باشد تا فرزندان موفّقي تربيت كند ونقش مادردرتربيت فرزندش به چه اندازه است ؟ واينكه مادربايد بداند اگردراين امرخطيرسستي كند ونوجوان را به حال خود رها كند نوجوان دچارچه مشكلاتي درهمان زمان حسّاس زندگي وهم دوره هاي بعدي زندگي خواهد شد واگراين نوجوان به ابتذال كشيده شود مادربايد بداند كه اين يك نفرمي تواند جمع زيادي را گمراه كند ، چرا كه انسان موجودي اجتماعي است ، هم براجتماع اثرمي گذارد، هم ازاجتماع تأثيرمي پذيرد . بنابراين وظيفه ي مادراست كه بايد ها ونبايد ها را به فرزندش بياموزد تا بهشت زيرپاي آن مادرشود .
۲- ضرورت واهداف تحقيق :
ضرورت انتخاب اين موضوع اهميّت نقش مادر درتربيت نوجوان ا ست چرا كه بيشترين ارتباط با خانواده مخصوصاً مادربه عنوان مديرخانه مي باشد .
مادربايد همّت كافي درامرتربيت داشته باشد چرا كه پيروزي ها وموفقيّت ها وعدم آنها درفرزندان به مادربستگي دارد ومادروقتي جايگاه ونقش خود را شناخت با كمك وياري گرفتن ازخدا مي تواند فردي موفّق را به جامعه عرضه كند ومانع ازاثرتهاجم فرهنگي درروحيّه ي حسّاس نوجوان خود شود.
اهداف تحقيق :
۱- دردوران نوجواني به دليل دوره ي حسّاس بلوغ درآن ، اهميّت بسزايي درتربيت فرد دارد واهمال وسهل انگاري دراين مقطع حسّاس زندگي ، اثرات سوئي برفرد وجامعه دارد .
۲- مادر نقش مهمّي درتربيت فرزند دارد ، چه دردوران بارداري وچه بعد ازآن . مادربايد وظايف خود را درتمام جنبه هاي تربيتي ، ديني، اجتماعي، عاطفي و… بشناسد وعملاً آنها را را
درتربيت فرزند بكاربرد.
۳- هدف من آشنا كردن مادران با وظايفشان است وهم اينكه خودم با وظايفم درآ ينده آشنا شوم.
۳- پيشينه ي موضوع : درمورد موضوع تربيت كتاب هايي نوشته شده كه به چند دسته تقسيم مي شود :
۱- كتاب هاي تفسيري : ازجمله تفسيرمجمع البيان ( طبرسي)، تفسيرالميزان(علاّمه طباطبايي) تفسيرنمونه ( مكارم شيرازي)
۲- كتاب هاي روايي : مانند الكافي ( شيخ كليني) ، غررالحكم ودررالكلم، مستدرك الوسائل، بحارالانوار، وسائل الشّيعه
۳- كتاب هاي تربيتي : برخي ازكتاب هاي تربيتي كه دراين تحقيق مورد استفاده قرار گرفته به شرح ذيل مي باشد :
يك – نقش مادردرتربيت ( دكترعلي قائمي)
اين كتاب شامل ۱۵ بخش مي باشد كه بخشهاي اهميّت مادر، خصايص يك مادرخوب، درطريق مادرشدن، نقش فرهنگي مادر ، نقش معنوي مادر، دراين تحقيق مورد استفاده قرار گرفت . اين كتاب به زباني ساده وروان به تحليل مطالب پرداخته ا ست .
دو- بلوغ (اكرم حيدري)
اين كتاب ازسه فصل تشكيل شده ومن ازفصل دوّم «بلوغ» وازبحثهاي رشدجسماني ورواني، بلوغ وخانواده ، ( انواع خانواده و…) ، خواسته ها وتوقّعات نوجوان ازوالدين ، نقش آموزش وپرورش، نيازهاي اجتماعي نوجوانان وجوانان استفاده كردم .
دراين كتاب مسأله ي بلوغ ومطالب پيرامون آن مورد بررسي قرارگرفته وانواع خانواده ها
وچگونگي رفتاروبرخورد با نوجوان مورد بررسي قرارگرفته است .
سه- روان شناسي نوجوان ( دكترعلي اكبرشعاري نژاد)
اين كتاب شامل ۸ فصل مي باشد ودرآن به مسأله ي بلوغ ونوجواني بطورمفصّل پرداخته شده. درفصل ۲ روان شناسي بلوغ ونوجواني ، فصل ۴ نوجواني ، فصل ۶ رشد وتكامل عاطفي واجتماعي نوجوان ، فصل ۷ مسائل نوجوانان ودرفصل ۸ بزهكاري نوجوانان بررسي شده است. من ازاين كتاب بهره ي زيادي بردم وبيشترين مطالب را تقريباً ازاين كتاب استفاده كردم ، كتاب جامع وكاملي درزمينه ي روان شناسي نوجوان مي باشد.
چهار- مشكلات نوجواني وجواني ( ابوالقاسم اكبري)
اين كتاب شامل ۲ فصل مي باشد كه به مسائل نوجواني وجواني پرداخته ودرآن بيشترمشكلات نوجوان بررسي شده مانند دروغگويي ، دزدي و… كه من درتحقيق خود دربخش مشكلات نوجوان ازاين كتاب استفاده ي زيادي كرده ام .
اين كتاب علاوه بر تشريح مشكلات دوره ي نوجواني به راه هاي درمان مشكل هم پرداخته است .
پنج- زنان توانمند( لوئيزال هي ، مينا اعظامي)
اين كتاب شامل ۱۱فصل مي باشد ونويسنده ي آن خانمي خارجي است كه به بيان ديدگاه خود درمورد زنان توانمند پرداخته است . من درقسمت تربيت عاطفي نوجوان ازاين كتاب استفاده
كردم ، اين كتاب روشهاي توتنمند كردن زنان را بيان كرده ودركل كتاب جالبي است.
امّا من دراين تحقيق بطورجامع به مسأله ي تربيت ونقش مادردرتربيت نوجوان ، دوران بلوغ ونوجواني ومشكلات اين دوران وراه هاي درمان آن پرداخته ام.
۴- فرضيه ها يا سؤالات اصلي وفرعي :
۱- نقش مادردرتربيت فرزند ازديدگاه قرآن را بيان كنيد؟
۲- نقش مادردرتربيت فرزند ازديدگاه سنّت چيست؟
۳- معناي تربيت چيست؟
۴- تربيت ازچه زماني آغازمي شود؟
۵- خانواده چه تأثيري درتربيت فرزند مي تواند داشته باشد؟
۶- نقش مادردرتربيت فرزند ازديدگاه علم را بيان كنيد؟
۷- سن نوجواني ازچه زماني شروع مي شود؟
۵- روش تحقيق:
روش تحقيق كتابخانه اي ا ست كه ابتدا با طرح سؤالاتي درمورد موضوع موضوع را براي خود بازكرده وبعد به دنبال منبع ازكتابخانه هاي آستان قدس، مكتب زهراي اطهر(سلام الله عليها) و… همچنين ازcd الهادي براي كتاب شناسي استفاده شد وبعد به مطالعه ي كتابها پرداختم وسپس فيش نويسي صورت گرفت.
فصل دوّم :
تربيت
تعريف ريشه ي واژه ي تربيت
براي تربيت تعاريف متفاوتي ارائه شده واين تفاوت ها ناشي ازاختلاف درمورد ريشه ي اين كلمه است .
برخي آن رامشتق از« ربّ » مي دانند ومناسب باآن تربيت راتعريف مي كنند.
قيّومي دركتاب المصباح المنير خاطرنشان نموده كه اگراين كلمه « ربّ » به غيرعاقل مضاف شد، به مفهوم مالك است ، ولي اگربه عاقل مضاف شد، به معناي سيّد است.
جوهري هم درصحّاح اللّغة آن رابه معناي مالك، اصلاح كننده وتمام كننده مي داند.
راغب مي گويد: « واين كلمه ( رب ) منصوب است به كلمه ي رب كه مصدر است ، دراين صورت رب به كسي مي گويند كه علم را اصلا ح مي كند ، مي پروراند وتكميل مي كند مانند حكيم . يا به كسي گفته مي شود كه تمام اينها را در مورد خود به وسيله دانش اعمال مي كند (يربّ نفسه بالعلم ) درنتيجه معناي تربيت عبارت خواهد بوداز فراهم نمودن بستري براي برانگيختن ورشد هر گونه استعداد بالقوه دريك موجود، به نحوي كه بتواند به شكلي مستمراورا درراه رسيدن به كما ل وجودي ياري دهد .[۱]
تعريفي ديگر براي تربيت ارائه شده است : تربيت از ماده ي ( رَبَوَ) به معناي افزودن ورشد ونموّ كردن آمده ودراصطلاح تعاريف متعددي براي آن ارائه شده است وهركس از
زاويه اي به آن نگريسته وتعريفي خاص از آن كرده است .
زمخشري براي كلمه ي تربيت معناي رشد را عنوان مي نمايد ، معجم ابو بسيط تربيت را عبارت ازتغذيه ي جسمي ، رشد فكري وفرهنگي انسان مي داند ودركتاب تاج العروس كلمه ي تربيت ، مفهومش با اين مثال روشن شده است ( كسي كه فرزند خود را تعليم مي دهد ) كه به مرحله ي ادراك وبلوغ نائل شود .
ازديدگاه اسلام ، تربيت، مجموعه روش هايي است كه ازابتداي تولّد وحتّي قبل ازآن بايد به كاربرد تا استعدادهاي نهفته دروجود انسان رشد ونموّ لازم را پيدا نموده ودرمسيرتكامل قرارگيرد .۱
تربيت عبارت است ازهرگونه فعاليتي كه معلمان ، والدين يا هر شخص به منظور اثر گذاري بر شناخت ، نگرش ، اخلاق ورفتار فردي ديگر بر اساس اهداف از پيش تعين شده، انجام مي دهد .
البته اهداف ومحتواي تربيت نسبت به هر فرد ، گروه يا مكتبي متفاوت است . طبق اين تعريف نه مربي تنها به معلم اطلاق مي شود ونه متربي به دانش آموز . هم چنين محيط تربيت نيز اعم از مدرسه ومحيط هاي آموزشي است وشامل مدرسه ، خانه ، محل كار وحتي كوچه وخيابان نيز مي شود .۲
ارزش تربيت :
- جعفربن احمد القمي في كتاب الغايات عن علي )عليه السلام ) انّهُ قال علي : )عليه السلام ) «مَا نَحَلَ والِدٌ ولداً نحلاً اَفضَلَ مِن ادَبٍ حسنٍ »۳« بذل وبخشش هيچ پدري به فرزندش بهترازتربيت پسنديده نيست .»
- محمّدبن يعقوب عن علي بن ابراهيم ، عن ابيه، عن النوفلي، عن السكوني ، عن أبي عبدالله )عليه السلام ) قال :« قَالَ رَسُولُ الله ( صَلّي اللهُ عليهِ وَآلِهِ ) : « الوَلَدُ الصّالِح رِيحَانَةُ مِنَ الله .۱ » « فرزند صالح گلي است ازخدا .»
- علي بن اسباط في نوادره عن اسماعيل عمه عن رجل عن أبي عبدالله )عليه السلام ) قال : « الغُلامُ يلعبُ سَبعَ سِنين وَيَتَعَلَّمُ سَبعَ سِنين وَيَتَعَلَّمُ الحلالِ وَالحَرامِ سَبعَ سِنين .۲ » « فرزند درهفت سال بازي مي كند ودرهفت سال بعد ياد مي گيرد ودرهفت سال سوّم حلال وحرام را مي آموزد. »
فطرت وتربيت :
- قال النّبي ( صَلّي اللهُ عليهِ وَآلِهِ ) :« كُلُّ مُولودٍ يُولَدُ عَلَي الفِطرَةِ فَاَبَواهُ يُهَوِّدانِهِ وَ
يُنَصِّرانِهِ»۳ « هرمولودي برفطرت سليم الهي واسلامي زاده مي شود ، پس پدران او هستند كه اورا به دين يهودي ونصراني درمي آورند. »
توصيه به فراگرفتن علم :
- قال رسول الله ( صَلّي اللهُ عليهِ وَآلِهِ ) :« اِنَّ المُعَلِّم اِذ قَالَ لِلصَبِيِّ ( بِسمِ الله ) كتبَ اللهُ لَهُ وَ لِلصَبِيِّ وَلِوالِدَيهِ بَرائَةٌ مِنَ النَّار»۴ « وقتي كه معلّم به كودك نام خدا بياموزد ، خداوند براي معلّم ، كودك وپدرومادرش برگه ي آزادي ازآتش را نوشته است . »
- قَال اميرَ المؤمنين )عليه السلام ) : قال رسول الله ( صَلّي اللهُ عليهِ وَآلِهِ ) :« عَلِّمُوا اَولادَكُم اسبَاحَةَ وَالرُّمَايَة ۵» « ياد دهيد به فرزندانتان تيراندازي وشنا كردن را »
- قال رسول الله ( صَلّي اللهُ عليهِ وَآلِهِ ) :« مَن قَبَّلَ وَلَدَهُ كَتَبَ الله لَهُ حَسَنَة وَمن فَرَّحَه الله يَومَ القِيامَةِ وَمَن عَلَّمَهُ القُرآن دَعي بَالا بَوَينِ فَكَينَا حلَّتَينِ تَضَي مِن نُورِهِمَا وُجُوهُ اَهلِ الجَنَّة ۶» « كسي كه ببوسد فرزندش را ، خداوند براي او حسنه مي نويسد وكسي كه فرزندش را شاد كند، خدا او را درروز قيامت شاد مي كند وكسي كه ياد دهد قرآن را به فرزندش به پدرومادرپوشانده مي شود لباس هايي كه روشن مي شود ازنورآن لباس ها صورت هاي اهلبهشت .
اهميت تربيت اولاد
( وَالَّذينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَب لَنَا مِن اَزوَاجِنَا وَذُرِّيَاتِنَا قُرَّةَ اَعيُن وَاجعَلنَا لِلمُتَّقينَ اِمَامَاً)۱
ترجمه : « آن ها كساني هستند كه مي گويند : پروردگارا ازهمسران وفرزندان ما ، مايه ي روشني چشم ماقرار ده وما راپيشواي پرهيزگاران نما.»
يكي ازويژگي هاي مؤمنين راستين اين است كه توجّه خاصّي به تربيت فرزند وخانواده ي خويش دارند وبراي خود دربرابرآنها مسئوليّت فوق العاده اي قائلند.
بديهي است منظوراين نيست كه تنها درگوشه اي بنشينند ودعا كنند ، بلكه دعا دليل شوق وعشق درونيشان براين امراست ورمز تلاش وكوشش.
مسلّماً چنين افرادي آن چه درتوان دارند درتربيت فرزندان ، هسران وآشنايي آنها به اصول وفروع اسلام وراه هاي حق وعدالت فروگذار نمي كنند ودرآنجا كه دستشان نمي رسد ، دست به دامن لطف پروردگار مي زنند ودعا مي كنند . اصولاً هردعاي صحيحي بايد اين گونه باشد ، به مقدار توانايي تلاش كردن وخارج ازحوزه ي توانايي دعا نمودن .۲
﴿ اللهُ الّذي خَلَقَكُم مِن ضَعفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعدِ ضَعفٍ قُوَّة…﴾۳ يعني : « خداوند همان كسي است كه شما راآفريد درحالي كه ضعيف بوديد سپس بعد ازاين ضعف وناتواني قوّت بخشيد وبازبعد ازقوّت ، ضعف وپيري قرار داد ، اوهرچه بخواهد مي آفريند واوست عالم وقادر.»
درآغاز آن چنان ضعيف وناتوان بوديد كه حتّي قدرت نداشتيد مگسي راازخود دور كنيد يا آب دهان خويش رانگه داريد ، اين ازنظر جسماني ، ازنظر فكري به مصداق ﴿ لا تَعلَمُونَ شَيئاً﴾ هيچ چيز نمي دانستيد ، حتّي پدرومادر مهربان را كه دائماً مراقب شما بودند نمي شناختيد، ولي كم كم داراي رشد وقدرت شديد ، اندامي نيرومند وفكري قوي وعقلي توانا ودركي وسيع پيدا كرديد وبااين حال نمي توانستيد اين قدرت رانگه داريد ودرست همانند انساني كه ازدامنه ي كوه بلندي به فراز قلّه رسيده، ازطرف ديگرسراشيبي راشروع كرديد وبازبه قعردرّه ضعف وناتواني جسمي وروحي رسيديد .
اين آيه نيرو وقدرت جواني ومستي جواني ونوجواني رايادآور مي شود ، زماني كه بهترين زمان براي يادگيري وبهره گيري ازقدرت جواني است .۱
مرحوم فيض ( عليه الرحمة) درتفسيرصافي ذيل آيه ي شريفه ي ﴿ هُوَ الَّذي يُصَوِّرُكُم فِي الارحَام كَيفَ يَشَاء﴾۲ روايتي نقل مي كند كه براي همه مخصوصاً پدرومادرها تكان دهنده است ومي فرمايد: « وقتي دوملك مصوّرآمدند كه كودك را تصويروصورت بندي كنند خطاب مي شود به آن دوملك كه نگاه كنيد به پيشاني مادر وسرنوشت اين كودك راازآنجا برداشت كنيد وآن چه درپيشاني مادراست همان را قضا وقدر وسرنوشت اين كودك قراردهيد. بعد خطاب مي شود امّا بداء هم براي من قراردهيد.
قضا وقدرتعليقي است درپيشاني مادربراي كودك ، وآن دوملك هم اين كاررا مي كنند ، مقدّرات اين كودك، سعادت وشقاوت اين كودك ، سرنوشت اين كودك راازپيشاني مادر مي گيرند ودرپيشاني اومي نويسند وبراي پروردگارعالم بداء قرار مي دهند.»
معناي اين جمله كه« بداء براي من قراردهيد» چنين است ، يعني پدرومادر دخالت مستقيم درسرنوشت كودك دارند . نمي گوييم علّت تامّه ، بلكه مادرخوب وپدرباتفاوت زمينه سازاخلاق وسعادت فرزندهستند وپدرومادرلاابالي وبي عفّت وبي توجّه به مال حرام وحلال نيزدرتربيت و
سرنوشت فرزندشان دخالت دارند.
بالاخره اين روايت به ما مي گويد كه پدرومادردخالت مستقيم ومؤثّردرسرنوشت كودك، نوجوان وجوان دارند، به همين دليل تربيت اولاد دراسلام ازاهمّ واجبات است.
پيامبر( صلّي الله عليه وآله) فرمودند: « لعنت خدا برآن پدرومادري باد كه موجب شود اولادش عاق گردد.»۱
معناي اين جمله اين است كه اگرپدرومادري اولاد راتربيت صحيح نكنند ودين وادب صحيح به اونياموزند ، اين اولاد معمولاً پرخاشگروطغيان گروبي ادب مي شوند ودرمقابل همه حتّي پدرومادرقدعلم مي كنند وسبب مي شوند كه پدرومادرآنها راعاق كنند درحالي كه مقصّر خود پدرومادرهستند.
درروايتي ديگرمي خوانيم پيامبر( صلّي الله عليه وآله) با اصحابشان ازجايي ردمي شدند ، برخورد كردند به بچّه هايي كه درآنجا بازي مي كردند . پيامبر( صلّي الله عليه وآله) نگاهي به بچّه ها كردند وبعد فرمودند: « بدا به حال بچّه هاي دوره ي آخرالزّمان ازدست پدرومادرهايشان، به خاطر اين كه پدرومادرها به فكردنياي بچّه هايشان هستند، امّا به فكرآخرت آنها نيستند، به فكرتأمين آتيه براي اولادشان هستند امّا به فكرتربيت صحيح ، ادب و دين اونيستند .» سپس فرمودند:« من بري هستم ازاين گونه مردم وآنها هم ازمن بري هستند.»۲
باعمل تربيت كنيد نه بازبان دختربچّه ازاعمال مادرش آداب زندگي، شوهرداري، خانه داري وبچّه داري فرامي گيرد و به وسيله ي رفتارپدرش مردها راشناسايي مي كند .
پسربچّه به وسيله ي رفتار پدرش درس زندگي، زن داري وبچّه داري مي آموزد وبارفتارمادرش زن ها را مي شناسد وبراي آينده ي خويش تصميم مي گيرد.۳
حضرت علي )عليه السلام ) مي فرمايند: « شما به بزرگان احترام بگذاريد تا كودكان به شما احترام بگذارند.» ۱ هم چنين مي فرمايند: « پندي كه زبان گفتارازآن خاموش وزبان كردار بدان گويا باشد هيچ گوشي آن رابيرون نمي افكند وهيچ نفعي باآن برابري نخواهد كرد.» ۲
روش الگويي درتربيت فرزندان
يكي ازمؤثّرترين روشهاي تربيتي ، روش الگويي است . دراين روش به جاي اين كه همه چيزراازراه گفتار، پند دادن ونصيحت كردن ، به فرزندان خودبياموزيم ( روش مستقيم ) سعي مي كنيم بارفتار خود به طورغيرمستقيم به تربيت وآموزش فرزندان خودبپردازيم.
والدين براي تربيت فرزندان بايد با اعمال ورفتارشان جوّ خانه راچنان كنند كه زندگي درآن فضاي تربيتي ، خود به خود به تربيت فرزندان كمك كند . براي اين منظورلازم است كه آنها با عمل كردن به توصيه هايي كه پيوسته به فرزندان خويش مي كنند، الگوهاي رفتاري زنده ومناسبي براي آنها باشند.
درسنين نوجواني ، بي خبري واعتمادي كه كودكان نسبت به بزرگترها دارند وجود ندارد و نوجوانان رفتاروكردار والدين ومربّيان خود را زير ذرّه بين نقّادي وكنجكاوي قرار مي دهند و حتّي شايد دراين زمينه زياده روي نيز بكنند واگرتضادّي دررفتاروگفتارآنان مشاهده كنند نسبت به توصيه هايشان بي اعتماد مي شوند .
اگرنوجواني نتواند به والدين خوداعتماد بكند ، به طورطبيعي ازحوزه ي اثرپذيري وتربيت آنها خارج مي شود . فرزندان به سان درختاني هستند كه درآب وخاك خانه رشد مي كنند ومعمولاً متناسب باهمان آب وخاك ميوه مي دهند.
پدرومادردلسوزبه منظورتربيت صحيح فرزندان خودبايد كنترل اعمال، حالات وعواطف خودرا جدّي بگيرند وخويشتن رابي قيد، آزاد ، بي تعهّد وبي مسئوليت احساس نكنند. اگرلازم باشد كه آنها دراين راه محروميّتي رابپذيرند ، بايد چنين كنند . مثلاً ازرفتن به برخي مهماني ها كه اثرات نامطلوب برفرزندان دارد بپرهيزند، جلوخشم خود را بگيرند، درارتباط باهمسرخود باگذشت وسازشي بيشتررفتاركنند تا درحدّ ممكن ازبروزاختلاف ودرگيري جلوگيري نمايند .۱
متأسّفانه عدّه ي زيادي ازپدران ومادران اين مسئوليّت را درخوداحساس نمي كنند وكمترين توجّهي به آن ندارند ، به اين ترتيب بسياراتّفاق مي افتد كه درحضورفرزندان خود مشاجره مي كنند وگاه ممكن است كاررابه جاهاي باريك ترنيز بكشانند . آنها به اين وسيله نوجوان حسّاس وكم طاقت خود را مضطرب مي سازند ودرس ناسازگاري وخشونت رادرعمل به آنها مي آموزند.۱
برخي ديگرحريم اخلاق وادب بويژه عفّت كلام رابدرستي رعايت نمي كنند وازاستعمال كلمات نا مناسب واحياناً زشت وركيك باكي ندارند. به كاربردن اين گونه كلمات سبب مي شود كه فرزندان ازهمان اوان كودكي حريم ادب راجدّي نگيرند. رواج بد دهني وفحّاشي دربرخي كودكان ونوجوانان بيش ازهمه ناشي ازهمين علّت است .
دربرخي خانواده ها حريم حرمت پدربزرگ ومادربزرگ محفوظ نيست . درچنين خانواده هايي احترام به پدرومادر را فرزندان درعمل ازپدرومادر خويش فرا مي گيرند ووقتي به سنّ رشد برسند ، رفتاري مشابه با پدرومادرخود خواهند داشت ، زيرا درعمل قداست پدرومادر درنظرآنها شكسته است .
روش الگويي بهترين ، مؤثّرترين وطبيعي ترين وسيله براي انتقال ارزشهاي اخلاقي و فرهنگي درخانواده است وطي آن فرزندان درمسير طبيعي زندگي به راحتي اين ارزش ها را فرا مي گيرند وبه آنها خومي گيرند. اشكالاتي كه معمولاً درروش هاي مستقيم پيش مي آيد ( ازقبيل ايجاد احساسات منفي ، مقاومت وامثال آن ) دراين روش هرگز به وجود نمي آيد . نوجوان به طورفطري ميل وكشش به سوي ارزش هاي انساني واخلاقي دارد ودرصورتي كه شرايط فراهم باشد به راحتي اين ارزش ها دردرون اوشكوفا مي شوند.
ارزش هايي چون آرمان خواهي، نوع دوستي و… دردوران بلوغ به شكوفايي مي رسند و خانواده بايد با برنامه هاي اصولي اين ارزش ها را به رشد تكاملي خود برساند وازاين نيروي معنوي سرشارنوجوانان بهترين استفاده رابه عمل آورند.۱
تربيت به وسيله ي دوست :
دوستان دريكديگر تأثير مي گذارند وهم سان وهم خو مي شوند ، به همين جهت دوست را مي توان به عنوان يك عامل مؤثّردرتربيت محسوب كرد .
اسلام نيزبه اين نيازطبيعي وارزش دوست توجّه داشته كه انسان را درتهيّه دوست ونگهداري آن تشويق مي كند.
﴿ يَا وَيلَتَي لَيتَنِي لَم اَتَّخِذ فُلا ناً خَليلاً ﴾۲ يعني : « اي واي برمن ! اي كاش( فلان شخص گمراه) رادوست خود انتخاب نكرده بودم.»
بدون شكّ عامل سازنده ي شخصيّت انسان ، بعد ازاراده وخواست وتصميم او ، امورمختلفي است كه ازاهمّ آنها هم نشين ودوست ومعاشراست، چرا كه انسان خواه وناخواه تأثيرپذيراست وبخش مهمّي ازافكار وصفات اخلاقي خود را ازطريق دوستان مي گيرد . اين حقيقت هم ازنظرعلمي وهم ازنظرطريق تجربه ومشاهدات حسّي به ثبوت رسيده است .
اين تأثيرپذيري هم ازنظرمنطق اسلام تا آن حدّ است كه درروايات اسلامي ازپيامبرخدا حضرت سليمان )عليه السلام ) چنين نقل شده :« لا تَحكُمُوا عَلي رَجُلٍ بِشَيءٍ حتّي تَنظُرُوا إلي مَن يُصَاحَب ، فَاِنَّمَا يَعرِفُ الرَّجُل بِاِشكَالِهِ وَاَقرانِهِ وَيَنسِبُ عَلي اَصحابِهِ وَاخوانِهِ » ۳ « درباره ي كسي قضاوت نكنيد كه به دوستانش نظر بيافكند ، چراكه انسان به وسيله ي دوستان وياران و رفقايش شناخته مي شود.»
امير المؤمنين )عليه السلام ) درگفتارگوياي خود مي فرمايند: «وَمَن اَشبَهَ عَلَيكُم امرهِ وَلَم تَعرَفُوا دينِهِ فَانظُرُوا إلي خُلَطائهِ فَان كانُوا اهلَ دينِ الله فَهُوَ علي دينِ الله وَاِن كَانُوا علي غَيرِ دينِ الله فَلا حَظ لَهُ مين دينِ الله »۴ « هرگاه وضع كسي برشما مشتبه شد ودين اورا نشناختيد به دوستانش نظرافكنيد ، اگر اهل دين وآئين خدا باشند اونيز پيروآئين خداست واگربرآئين خدا نباشد اونيز بهره اي ازآئين حق ندارد.»
به راستي گاه نقش دوست درخوشبختي وبدبختي يك انسان ازحرّ عاملي مهم تراست ، گاه
اوراتاسرحدّ فنا ونيستي پيش مي برد وگاه اورابه اوج افتخار مي رساند.۱
عن أباالحسن سل عن افضل عيش الدّنيا ؟ فقال: سعة المنزل وكثرةُ المحبّين۱ ازحضرت
أبوالحسن سؤال شد كه:بهترين زندگي ها كدام است؟ فرمودند :«وسعت منزل وكثرت دوستان.»
نتيجه ي دوستي فقط معاشرت ورفت وآمد وگفت وشنود نيست ، بلكه آثاربيشترومهمتري بر آن مترتّب مي شود . مهم ترين اثري كه برآن مترتّب مي شود عبارت است ازتأثيري كه دربين آنان انجام مي گيرد ، به او اعتماد مي نمايد وگفتارش را باورمي كند، هم سان وهم رنگ او مي شودواين بدان جهت است كه دربين دوكودك يا دونوجوان ، سنخيّت وتناسب روحي خاصّي وجود دارد كه چنين سنخيّتي بين آنها ويك فرد بزرگ سال وجود ندارد .
دوكودك يا دو نوجوان بيگانه نيستند ، افكاروخواسته هاي دروني يكساني دارند ، حرف يكديگررا بهترمي فهمند ، بهترمي توانند نسبت به همديگراعتماد نمايند واسراردل خود را درميان بگذارند وراهنمايي بخواهند . به همين جهت انتخاب دوست را مي توان يكي ازعوامل مؤثردرتربيت دانست .
نوجوانان چون ساده لوح و زود باور وكم تجربه اند ، زود فريب مي خورند ودردام هاي فساد گرفتار مي شوند ، هم خودشان بايد درانتخاب دوست دقّت كنند وهركسي را به دوستي نپذيرند ، هم اولياء ومربّيان بايد درتهيّه ي دوست خوب واجتناب ازدوست بد ، به آنان كمك نمايند .
والدين نمي توانند ونبايد فرزند خود
فايل آماده دانلود پاورپوينت بررسي استانداردهاي اتاق عمل
دانلود گزارش امكان سنجي مقدماتي طرح توليد انواع قالب صنايع پلاستيك و كفش
دانلود پرسشنامه مهار هيجاني راجر و نشوور
دانلود آموزش ويدئويي كامل+ جزوه تايپ شده، رنگي و مصور فصل ششم رياضي يازدهم تجربي (حد و پيوستگي)